เปิดตำนาน 40 ปี โรงงานสมุดไทยที่ทำให้ของเก่ากลับมาเก๋อีกครั้ง
.
สมุดลายไทยหน้าตาเดิม ๆ ที่เราเคยใช้สมัยเรียน กำลังถูกปลุกชีวิตใหม่ให้ไฉไลกว่าเดิม เบื้องหลังการแปลงโฉมสุดสร้างสรรค์นี้ ก็มาจากโรงงานไทยเก่าแก่ที่ไม่ยอมแพ้ต่อกาลเวลา ‘โรงงานสมุดโกญจนาท’ ที่อยู่คู่วงการขายส่งสมุดมายาวนาน
.
หากพูดถึง “สมุดลายไทย” ภาพจำของใครหลายคนคงหนีไม่พ้นหน้าปกลายไทยเดิม ๆ กับสูตรคูณด้านหลัง ที่ไม่ว่าเราจะอยู่ภาคไหนของไทยก็เจอสมุดแบบนี้เหมือนกันหมด เป็นสินค้าคลาสสิกในความทรงจำที่ทุกโรงงานต่างผลิตตามมาตรฐานเดียวกัน จนกลายเป็นภาพจำที่แทบไม่เคยเปลี่ยนแปลง
.
แต่แล้ว จุดเปลี่ยนก็เกิดขึ้น ‘โรงงานสมุดโกญจนาท’ ธุรกิจครอบครัวรุ่นบุกเบิกจากยุค 2525 ที่ก่อตั้งโดย ‘ออย–ชาติพร หวังไพสิฐ’ และส่งต่อมาสู่รุ่นลูก ‘ดวง–นพธาร’ ผู้บริหารในปัจจุบัน และ ‘มิน–ลภนพัฒน์‘ ทายาทรุ่น 3 ที่เข้ามารับบท Art Director, Product Designer และ Marketing Manager ในคนเดียว เปลี่ยนสมุดลายไทยแบบเดิม ๆ ให้กลายเป็นสินค้าไวรัลแห่งยุค
.
จุดเริ่มต้นจากคำถามเล็ก ๆ สู่การปฏิวัติสมุดทั้งเล่ม
วันหนึ่งมินตั้งคำถามง่าย ๆ ว่า “ทำไมสมุดลายไทยถึงหน้าตาเหมือนเดิมมาตลอด?” และนั่นคือจุดเริ่มต้นของภารกิจรีแบรนด์ครั้งใหญ่ พวกเขาอยากให้สมุดลายไทยยังคงกลิ่นอายความเป็นไทย แต่ต้องดูโมเดิร์นพอที่จะอยู่บนโต๊ะทำงานของคนรุ่นใหม่ได้อย่างไม่เขิน
.
ทีมออกแบบจึงนำลายไทยโบราณ เช่น ลายโคมพวงแก้ว, พิกุลกรอง, ราชวัตรดอกกลม ฯลฯ มาดัดแปลงใหม่ให้มีกลิ่นอายมินิมอลมากขึ้น ด้วยการขยายขนาดลาย, ลดทอนรายละเอียด และเลือกใช้โทนสีร่วมสมัยที่ไม่เคยใช้ในสมุดลายไทยมาก่อน เช่น สีฟ้าหม่น เทาควันบุหรี่ เหลืองมัสตาร์ด พาสเทลพีช ฯลฯ
.
ปกหลังไม่ใช่สูตรคูณอีกต่อไป
จากเดิมที่เราคุ้นเคยกับแม่สูตรคูณด้านหลังสมุด ตอนนี้ถูกแทนที่ด้วยความรู้ใหม่ ๆ ที่ใช้งานได้จริงในชีวิตประจำวัน เช่น
ตาราง Tense ภาษาอังกฤษ
- สูตรคณิตที่ใช้บ่อย
- แผนที่ประเทศไทย
- วรรณยุกต์และการใช้คำไทย
- สัญลักษณ์งานบ้าน งานฝีมือ
- โน้ตดนตรีไทยเบื้องต้น
ทั้งหมดออกแบบมาอย่างตั้งใจ เพื่อให้สมุดแต่ละเล่มเหมือนเป็น “ผู้ช่วย” ด้านการเรียนรู้แบบพกพา
.
เบื้องหลังโรงงานที่ยังใช้ฝีมือคน
แม้จะปรับโฉมภายนอกให้ร่วมสมัย แต่กระบวนการผลิตยังคงความละเมียดละไมแบบดั้งเดิม โรงงานสมุดโกญจนาทยังใช้ช่างฝีมือจริง ๆ ในแต่ละขั้นตอน ไม่ว่าจะเป็นการนับกระดาษเข้าเครื่อง การเย็บเล่มแบบมุงหลังคา ไปจนถึงการเข้าเล่มด้วยมือในบางรุ่น
จำนวนแผ่นของสมุดแต่ละแบบตั้งแต่ 8 แผ่นสำหรับงานบุญ จนถึง 80 แผ่นสำหรับใช้งานในห้องเรียน ทุกขั้นตอนยังถูกควบคุมคุณภาพด้วยทีมงานประสบการณ์สูงจากรุ่นก่อตั้ง
.
สมุดลายไทยไวรัลในโลกออนไลน์
เมื่อ “มิน” แชร์แนวคิดเรื่องสมุดลายไทยยุคใหม่ลง x ก็กลายเป็นไวรัลในชั่วข้ามคืน ยอดขายพุ่งบน Shopee, Lazada, TikTok Shop และเพจ Facebook ของโรงงานก็กลายเป็นช่องทางสำคัญในการขยายฐานลูกค้ารายย่อยในปัจจุบัน
.
แต่ถึงจะมาแรงขนาดไหน ลูกค้าในตลาดขายส่งกลับยังคงยึดมั่นในสมุดลายไทยแบบเดิม ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึง “ความหลากหลายทางรสนิยม” ของคนไทยที่ต่างรุ่นต่างมุมมอง โรงงานจึงเลือกเดินเกมคู่ขนาน ทั้งตลาดขายส่งแบบเดิม และตลาดค้าปลีกแบบใหม่ เพื่อไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง
.
สมุดโกญจนาท ไม่ได้เป็นแค่สินค้าราคาย่อมเยา (ที่ยังคงราคาตั้งแต่ 3-24 บาทเท่านั้น!) แต่ยังเป็นตัวแทนของการผสมผสานระหว่างวัฒนธรรมไทยและความคิดสร้างสรรค์ของคนรุ่นใหม่ ที่แสดงให้เห็นว่าของเก่าก็ยังเล่าเรื่องใหม่ได้ หากเรากล้าจะลองเปลี่ยน
