ชอบกินปลาหมึกกันไหม? สมัยเด็ก ๆ แถวบ้านเรามักจะมีรถขายหมึกบดเข็นมาในซอยบ่อย ๆ ช่วงวันหยุดสุดสัปดาห์ เตาถ่านกรุ่น ๆ กลิ่นหมึกย่างหอม ๆ นับว่าเป็นอีกหนึ่งร้านค้ารถเข็นที่มีอยู่มากมายในอดีต (ส่วนตัวแล้วจะขอให้พ่อซื้อปลาหวานให้อ่ะนะ) แต่ใด ๆ ก็ตาม หมึกแห้ง ๆ ย่างอุ่น ๆ บดเป็นแผ่นยาว ๆ นับว่าไม่ได้เป็นอะไรที่มีแค่ในไทยเท่านั้น ในประเทศอื่น ๆ อย่างกลุ่มเอเชียตะวันออกเองก็มีเหมือนกัน อาจจะรูปแบบแตกต่างกันบ้าง แต่ทั้งนี้มันก็มีบทบาทในเชิงวัฒนธรรมมากกว่าที่เราคิดด้วย
ในอดีต ชาวประมงแถบเอเชียตะวันออก เช่น ญี่ปุ่น เกาหลี และไต้หวัน นิยมแล่ปลาหมึกเป็นแผ่นบาง แล้วนำไปตากแดดจนแห้ง เรียกกันว่า “ซูรุเมะ” ในญี่ปุ่น ซึ่งหมายถึงหมึกแห้ง เคี้ยวเพลิน ให้โปรตีนสูง ราคาย่อมเยา และพกพาสะดวก จึงเหมาะสำหรับชาวประมงออกเรือหลายวัน
ในญี่ปุ่นช่วงสมัยเอโดะ (ศตวรรษที่ 17) ซูรุเมะ ถูกใช้ในพิธีแต่งงาน โดยเปรียบว่าเคี้ยวนาน = ความรักที่ยืนยาว นอกจากนี้ ก็ใช้เป็นของเซ่นไหว้ในศาลเจ้าชินโต เพื่อแสดงความขอบคุณต่อท้องทะเล ในขณะที่เกาหลีเองก็มีหมึกตากแห้งหรือ “โอจิงออ” ที่นิยมรับประทานในเทศกาลและงานเฉลิมฉลอง บางภูมิภาคเชื่อว่าการมีหมึกแห้งติดบ้าน จะช่วยเรียกโชคลาภและความอุดมสมบูรณ์
เมื่อกาลเวลาผ่านไป หมึกแห้งแบบดั้งเดิมเริ่มถูกดัดแปลงเข้าสู่ยุคอุตสาหกรรม ผู้ผลิตนำหมึกแห้งมาบด และปรุงรส ก่อนนำไปอบหรือย่าง ทำให้ความพิถีพิถัรอาจจะลดลงไปบ้าง วัตถุดิบที่นิยมนำมาใช้ ได้แก่ นำปลาหมึกกล้วยหรือหมึกกระดอง มาหั่นเป็นชิ้นบางหรือเส้นยาว แล้วหมักกับเครื่องปรุงรส เช่น ซีอิ๊ว น้ำปลา กระเทียม พริกไทย จากนั้นนำไปอบ หรือตากแห้ง
ในปัจจุบันนี้ ซูรุเมะก็นับว่ายังคงเป็นอีกหนึ่งอาหารที่ยังคงปรากฏให้เห็น ทั้งที่นำมาใช้รับประทานทั่วไป และใช้ในพิธีกรรม สะท้อนให้เห็นถึงความหมายและค่านิยมของเจ้าหมึกแห้งนี้ที่มีต่อสังคมและวัฒนธรรมญี่ปุ่นได้เป็นอย่างดี
#ซูรุเมะ#ปลาหมึก#อาหารแปรรูป#มงคลสมรส#ขนม#ของว่าง#อาหาร#จานโปรด#BBL#BangkokBank#ธนาคารกรุงเทพ
