“เคยกิ๋นผักกาดจอ บ่เคยกิ๋นพิซซา หากว่าลงต๊องจะยะจะได” ใครที่เคยฟัง ไว้ใจ๋ได้กา ของลานนา คัมมินส์ น่าจะรู้สึกคุ้นเคยกับท่อนนี้กันมาบ้าง แน่นอนสำหรับคนเหนือย่อมรู้อยู่แล้วว่าผักกาดจอคืออะไร แต่สำหรับคนต่างถิ่นอย่างเราเองนั้นได้ฟังครั้งแรกก็นึกถึงผักกาดขาวแบบที่เคยเห็น แต่ทั้งนี้ัผักกาดของผักกาดจอก็นับว่าแตกต่างไปจากผักกาดที่คนกรุงเทพอย่างเรารู้จักพอตัว
ผักกาดจอหรือจอผักกาด เป็นอาหารถิ่นเหนือที่ได้รับความนิยมทั้งในล้านนาไปจนถึงรัฐฉาน โดยมีลักษณะเป็นแกงอย่างหนึ่ง มักจะแกงกับหมูสามชั้นหรือกระดูกหมู และมีวัตถุดิบหลักสำคัญเป็นสิ่งที่ชาวเหนือเรียกกันว่าผักกาดนั้นมันเป็นผักกาดเสีเขียว ซึ่งน่าจะเป็นสิ่งเดียวกันกับที่คนภาคกลางเรียกว่าเป็นผักกวางตุ้งนี่เอง นิยมทำกินในช่วงหน้าหนาวเพื่อให้ความอบอุ่น
บางคนอาจจะสงสัยว่า “จอ” ในที่นี้หมายถึงอะไร เป็นศัพท์เฉพาะที่ใช้เรียกแกงอย่างเหนือหรือเปล่า ซึ่งตรงนี้ก็มีข้อมูลบางส่วนอย่างในบทความของทวีทอง หงษ์วิวัฒน์ ที่ให้ข้อมูลว่า จอ น่าจะหมายถึงการรอ คือรอให้น้ำแกงเข้าเนื้อผักกาดมากกว่า
ในเพลง ผักกาดจอ ของจรัล มโนเพ็ชรเองก็ได้มีการหยิบผักกาดจอมาใช้ในเนื้อเพลง แต่ถึงอย่างนั้นผักกาดจอในเนื้อเพลงก็มีการหยิบมาใช้เปรียบเปรยถึงความลำบากแสนเข็ญด้วย ซึ่งถ้าหากว่าเราได้เห็นผักกาดจอของจริง เราจะมีความรู้สึกว่ามันช่างหน้าตาคล้ายคลึงกันกับอาหารอย่างจีนที่เรียกว่า จับฉ่าย มากตลอดจนเรื่องราวที่ว่ามันเป็นอาหารที่เกิดขึ้นมาเพราะความขาดแคลนเหมือนกัน ทำให้เกิดความสงสัยว่ามันคงจะเป็นแกงที่มีที่มาจากแกงเดียวกัน
ถ้าหากเราเอาผักกาดจอไปเทียบกับจับฉ่าย เราจะพบว่ามันก็มีความแตกต่างในหลายเรื่องพอสมควร หลัก ๆ เลยก็คงจะเ็นเรื่องของรสชาติที่ผักกาดจอจะมีรสเปรี้ยว และจับฉ่ายจะออกไปทางหวาน ๆ เค็ม ๆ หน่อย อีกทั้งจับฉ่ายยังมีการใช้ผักที่หลากชนิดกว่าผักกาดจอมากด้วย
#จานโปรด#อาหารเหนือ#ผักกาดจอ#BBL#BangkokBank#ธนาคารกรุงเทพ
