ลางสาด รสที่หายไปจากบางกอกสวนใน

“ต้นลางสาดถิ่นดีที่วัดทอง

ตลอดคลองสารด้วยเปนท้องที่

ผลมีรศหอมหวานสนิทดี

เพราะพื้นที่ให้รศปรากฎจริงฯ”

-พระแก้วคฤหรัตนบดี (น่วม), ตำบลที่เกิดผลไม้อย่างดี.

ชื่อของลางสาด นับว่าเป็นอีกหนึ่งผลไม้ที่มีการบริโภคในไทยมาอย่างยาวนานดังที่ไปปรากฏในกาพย์เห่ชมผลไม้ในรัชกาลที่ 2 ซึ่งลางสาดเป็นอีกหนึ่งพืชที่มีในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้อยู่ก่อนแล้ว ก่อนที่ต่อมาจะมีการพัฒนาและเกิดเป็นลองกองขึ้นมา ซึ่งเป็นผลไม้ในวงศ์เดียวกัน สกุลเดียวกัน แต่ต่างกันที่สายพันธุ์ โดยชื่อลางสาดสันนิษฐานว่ามาจากภาษามลายู

.

ลางสาดนี้ ในกรุงเทพมหานครเองก็พบว่ามีปลูกอยู่ในสวนผลไม้ฝั่งธน ซึ่งมีชื่อเสียงมากเป็นพิเศษที่บางล่าง คือในถิ่นย่านคลองสานลงไป โดยแหล่งปลูกลางสาดนั้นเล่าว่าขึ้นหนาแน่นในย่านวัดทอง ซึ่งก็มีหลายวัดทองอีกต่างหาก แต่ที่มีประวัติระบุว่าเป็นสวนชัดเจนก็เช่นวัดทองล่างหรือวัดทองนพคุณ ไปจนถึงวัดทองเพลง

.

ลางสาดคลองสานนั้นได้ชื่อว่าเป็นลางสาดที่หวานอร่อยที่สุดในหมู่ลางสาดทั้งหลายด้วย ดังที่ปรากฏในกลอนตำบลที่เกิดผลไม้อย่างดีของพระแก้วคฤหรัตนบดีข้างต้น นอกเหนือจากลางสาดคลองสานแล้ว ก็ยังมีในส่วนของลางสาดเมืองหลังสวนที่ในแม่ครัวหัวป่าก์ระบุว่ามีนำเข้ามาขายในกรุงเทพ ทว่าลางสาดหลังสวนนั้นท่านผู้หญิงเปลี่ยนว่าไม่หวาน มักจะรสเปรี้ยวจืดมากกว่า

.

กล่าวกันว่าลางสาดของคลองสานนั้นมีรสหวานอร่อย แต่มีข้อเสียหลักอยู่ข้อหนึ่งก็คือมันมียางเยอะ อย่างไรก็ดีเมื่อลองกองเริ่มเป็นที่นิยมมากกว่าลางสาด พันธุ์ลางสาดเดิมของคลองสานก็ค่อย ๆ จางหายไปกระทั่งเกิดเหตุน้ำท่วมใหญ่อันเป็นจุดสิ้นสุดของตำนานบางกอกสวนในนั่นเอง

.

เรียบเรียงโดยสุดโปรด by Bangkok Bank