“เทวาลัย” หมู่อาคารที่ไม่ใช่ศาสนสถาน

“เทวาลัย” ในความคิดของสายมูก็คงจะนึกถึงศาสนสถานที่เป็นที่ตั้งของรูปเคารพเทพเจ้าองค์ต่าง ๆ แต่สำหรับที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยแล้ว “เทวาลัย” กลับเป็นชื่อเรียกหมู่อาคารประวัติศาสตร์สำคัญที่ตั้งอยู่ในมหาวิทยาลัยแทน

.

หมู่อาคารเทวาลัย หรือ อาคารมหาจุฬาลงกรณ์และอาคารมหาวชิราวุธ เป็นอาคารที่สร้างขึ้นเพื่อใช้เป็นตึกบัญชาการของโรงเรียนข้าราชการพลเรือน หรือจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในปัจจุบัน ออกแบบเอ็ดเวิร์ด ฮีลีย์ แต่ถึงแม้ว่าจะออกแบบโดยชาวยุโรปทว่ากลับมีลักษณะเป็นอาคารไทยประยุกต์ที่ได้รับแรงบันดาลใจมาจากศิลปกรรมโบราณในสุโขทัย

.

ตัวงานประติมากรรมตกแต่งอาคารนี้เป็นผลงานของช่างอิตาลีนามโรดอลโฟ น็อลลี โดยในอดีตนั้น ตัวอาคารยังเคยใช้เป็นห้องเรียนของคณะอักษรศาสตร์ และในปัจจุบันส่วนของอาคารมหาวชิราวุธก็เป็นห้องสมุดและพื้นที่ทำงานของคณะอักษรศาสตร์ด้วย

.

ส่วนเหตุผลที่ว่าทำไมอาคารหมู่นี้ถึงถูกเรียกว่าเทวาลัย ตรงนี้ก็มีที่มาจากรูปแบบสถาปัตยกรรมที่ชวนให้คิดถึงอาคารวัดหรือศาสนสถาน เหมือนกันกับหมู่อาคารไทยประยุกต์ในหลาย ๆ ที่ ซึ่งในมโนทัศน์ของคนไทยนั้น อาคารที่มีจั่วประดับเครื่องลำยองอาจถูกมองว่าเป็นอาคารศาสนสถานกัน เหมือนกับกรณีวัดเบอร์เกอร์คิงที่เราเคยกล่าวถึงไป

.

อย่างไรก็ดี การที่ออกแบบเป็นอาคารเรียนเหมือนอย่างศาสนสถาน ก็อาจจะตีความได้ในแง่มุมอื่น ๆ อย่างเช่นที่อาจารย์ประพจน์ อัศววิรุฬหการ ได้กล่าวปาฐกถาไว้ในงาน “กาลเวลา เทวาลัย” ว่าการศึกษาของไทยแต่โบราณเกิดขึ้นที่วัดเหมือนกัน การออกแบบสถาปัตยกรรมให้เป็นวัดจึงอาจจะมีการเชื่อมโยงถึงกันก็เป็นไปได้ ตลอดจนมองว่าเทวาลัยแห่งนี้ก็คู่ควรแก่การเคารพ เคารพที่ไม่ได้หมายถึงการกราบไหว้บูชาแต่หมายถึงการทำนุบำรุงให้อยู่สืบต่อไป

.

ล่าสุดนี้ ที่จุฬาลงกรณ์กำลังมีนิทรรศการ “กาลเวลา เทวาลัย” ที่จะพาสำรวจอาคารเทวาลัยแห่งนี้ก่อนที่จะมีการปิดปรับปรุงอีกครั้งหนึ่ง ซึ่งเพิ่งจัดไปเมื่อวันที่ 7-9 พฤศจิกายนที่ผ่านมา และจะมีจัดอีกทีหนึ่งในวันที่ 10-15 พฤศจิกายนนี้ เวลา 13.00-20.00 น.

.

เรียบเรียงโดยสุดโปรด by Bangkok Bank