ถ้าได้ยินคำว่า “ก๋วย” หลายคนอาจงงว่าคืออะไร…แต่จริง ๆ แล้วนี่คือเครื่องจักสานพื้นบ้านจากภาคเหนือ ที่อยู่คู่ชีวิตผู้คนมานาน
“ก๋วย” คือภาชนะที่สานจากไม้ไผ่ ลักษณะคล้ายเข่ง ตะกร้า หรือชะลอม ใช้สำหรับบรรจุสิ่งของในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นพืชผัก ฟืน หรือของป่าต่าง ๆ ถือเป็นภูมิปัญญาที่เรียบง่ายแต่ใช้งานได้จริงสุด ๆ
ความพิเศษของก๋วยคือ “ความหลากหลาย” ทั้งรูปทรงและชื่อเรียกที่เปลี่ยนไปตามการใช้งาน เช่น ก๋วยก้า ก๋วยไก่ ก๋วยโจน ก๋วยน้อย ก๋วยสลาก หรือก๋วยหลวง แต่ละแบบก็ถูกออกแบบมาให้เหมาะกับการใช้งานเฉพาะทางของคนในชุมชน
ยิ่งน่าสนใจไปอีกคือ “ก๋วยของกลุ่มชาติพันธุ์บนพื้นที่สูง” ที่ไม่ได้เป็นแค่ตะกร้า แต่คือเครื่องมือสำคัญในการใช้ชีวิตบนภูเขา
ก๋วยลักษณะนี้จะสานจากตอกไม้ไผ่แบบโปร่ง ๆ เพื่อให้น้ำหนักเบา แต่ช่วงปากจะสานถี่เพื่อเพิ่มความแข็งแรง ขอบปากมัดด้วยหวาย ก้นเป็นทรงสี่เหลี่ยมเพื่อความมั่นคง และมี “หูสะพาย” ที่ถักจากหวายหรือไม้ไผ่
ไฮไลท์คือแผ่นไม้ที่ออกแบบมาให้แนบกับต้นคอพอดี เมื่อใช้งานจะสะพายก๋วยไว้ด้านหลัง แล้วคาดหูไว้กับศีรษะ ทำให้สามารถแบกของหนัก ๆ เดินขึ้นเขาลงเขาได้อย่างคล่องตัว
ก๋วยแบบนี้จึงเป็นเหมือน “เพื่อนคู่กาย” ของหลายชนเผ่า เช่น อาข่า ลีซอ อีก้อ และมูเซอ ซึ่งแต่ละกลุ่มก็อาจเรียกชื่อแตกต่างกันไป เช่น กะพา หรือ แปมพะแปม
แม้วันนี้โลกจะเปลี่ยนไป มีตะกร้าพลาสติกหรืออุปกรณ์ทันสมัยเข้ามาแทนที่ แต่ “ก๋วย” ก็ยังคงเป็นสัญลักษณ์ของวิถีชีวิต ภูมิปัญญา และความผูกพันระหว่างคนกับธรรมชาติได้อย่างงดงาม
#สุดโปรด#ธนาคารกรุงเทพ#Bangkokbank#BBL#ก๋วย#จักสานไม้ไผ่#ภูมิปัญญาไทย#วิถีชุมชน#งานคราฟต์ไทย#ThaiCulture#ชาติพันธุ์#ของดีพื้นบ้าน#รักษ์โลก#หัตถกรรมไทย
