เสาไม้สีแดงสูงตระหง่านหน้าวัดสุทัศนเทพวราราม นับว่าเป็นสิ่งแรกที่หลายคนนึกถึงเมื่อเอ่ยถึงชื่อ “เสาชิงช้า” ซึ่งเป็นเหมือนแลนด์มาร์กสำคัญของกรุงเทพฯ ฝั่งพระนคร แต่เบื้องหลังภาพที่คุ้นตานี้ เสาชิงช้าก็ยังซ่อนประวัติศาสตร์และเรื่องราวชุมชนที่หล่อหลอมคู่กรุงเทพฯ กันมาตั้งแต่รุ่งอรุณแห่งกรุงรัตนโกสินทร์.เสาชิงช้าสร้างขึ้นเมื่อวันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2327 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เพื่อใช้ประกอบพระราชพิธีตรียัมปวาย-ตรีปวาย ซึ่งเป็นพระราชพิธีที่เกี่ยวเนื่องจากคติพราหมณ์ในราชสำนัก โดยเชื่อกันว่าเทพเจ้าจะเสด็จจากสวรรค์มายังโลกมนุษย์ปีละครั้ง หัวใจสำคัญของพิธีคือการโล้ชิงช้า ซึ่งมีที่มาจากตำนานที่พระอุมาเทวีพนันกับพระอิศวรว่า หากพญานาคแกว่งตัวแล้วพระอิศวรไม่ตก แสดงว่าโลกยังมั่นคงแข็งแรง.การโล้ชิงช้าเป็นมากกว่าการสร้างภาพแทนของตำนานเรื่องดังกล่าว แต่ยังมีนัยยะแฝงว่าพิธีนี้เป็นทั้งการสักการะและการทดสอบความเป็นปึกแผ่นของบ้านเมืองด้วย ผู้โล้ชิงช้าครั้งละสี่คนต้องฉวยถุงเงินที่แขวนบนที่สูง ดูเป็นมหรสพที่ตื่นเต้นและหวาดเสียวยิ่ง กระทั่งเหตุผลด้านความปลอดภัยและความเป็นสมัยใหม่ ตลอดจนสภาพเศรษฐกิจ ทำให้พิธีโล้ชิงช้าต้องยุติลงในสมัยรัชกาลที่ 7 แต่ยังคงมีพระราชพิธีตรียัมปวายอยู่เหมือนเดิมในเทวสถานโบสถ์พราหมณ์.เสาชิงช้าเปรียบเสมือน “สะดือเมือง” ของกรุงรัตนโกสินทร์ และด้วยทำเลที่ตั้งอันเป็นศูนย์กลาง ประกอบกับถนนบำรุงเมืองที่ตัดผ่านในสมัยรัชกาลที่ 4 ทำให้ย่านเสาชิงช้ากลายเป็นชุมชนที่เจริญรุ่งเรืองเป็นอันดับต้น ๆ ของพระนคร ที่มีทั้งตลาด ห้างร้านต่าง ๆ อยู่เต็มไปหมด.ความเจริญได้พาผู้คนหลากหลายเชื้อสายมาอยู่ร่วมกัน ทั้งชาวไทยพื้นถิ่นและคนไทยเชื้อสายจีนที่อพยพมาตั้งแต่ต้นกรุงรัตนโกสินทร์ ต่างหล่อหลอมวัฒนธรรมของตนเข้าด้วยกันจนเกิดเป็นอัตลักษณ์เฉพาะของย่าน ทั้งในด้านอาหาร ภาษา ประเพณี และวิถีชีวิต ร้านค้าที่สืบทอดกันมาจากรุ่นสู่รุ่น ทั้งที่ถนนบำรุงเมืองที่เป็นศูนย์รวมสังฆภัณฑ์ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศ ตลาดพระเครื่องริมถนนมหาไชย ไปจนถึงร้านสตรีทฟู้ดบนถนนตะนาวและถนนมหรรณพ.วันนี้ แม้เสาชิงช้าจะไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของการโล้ชิงช้าแล้ว และได้ขึ้นทะเบียนให้เป็นโบราณสถานสำคัญของชาติมาตั้งแต่ พ.ศ. 2492 กระนั้นเสาคู่นี้ยังคงยืนหยัดเป็นประจักษ์พยานทางประวัติศาสตร์ ที่อยู่คู่กรุงเทพมหานครมาอย่างยาวนาน เป็นอีกหนึ่งย่านที่มากด้วยเรื่องราวอีกแห่งหนึ่งบนเกาะรัตนโกสินทร์.
#สุดโปรด #ประวัติศาสตร์ #กรุงเทพ #เสาชิงช้า #ย่านนี้มีที่มา #BBL #BangkokBank #ธนาคารกรุงเทพ
