ฉากปักไหมน้อยเรื่อง “อิเหนา” คือผลงานศิลป์ชั้นสูงที่ดุจการปลุกชีวิตให้ตัวละครในวรรณคดีคลาสสิกได้โลดแล่นอีกครั้งบนผืนผ้า ผ่านเทคนิค “ปักซอย” อันเลื่องชื่อของช่างไทยแต่โบราณ ![]()
![]()
.
เทคนิคนี้ขึ้นชื่อเรื่องความประณีตแบบสุดขีด เพราะต้องใช้เส้นไหมที่เล็กที่สุด ค่อย ๆ ไล่โทนสีสร้างเงาและมิติเสมือนภาพวาดที่มีชีวิต ![]()
.
ผลงานชิ้นนี้จากฝีมือช่างแห่ง สถาบันสิริกิติ์ ได้ยกระดับความวิจิตรขึ้นไปอีกขั้นด้วย “การปักหนุน” ให้ภาพนูนเด่น เหมือนตัวละครกำลังก้าวออกมาจากฉากอย่างอ่อนช้อย ทั้งพระ-นางยังประดับด้วย ดิ้นเลื่อมโบราณ แบบราชสำนักสมัยรัชกาลที่ 5 ซึ่งเป็นเทคนิคหรูหราที่เคยใช้ปักพัดรองในพระราชพิธีสำคัญ เช่น พิธีสมโภชสิริราชสมบัติครบหมื่นวัน ![]()
.
ฉากปักอลังการนี้ผูกเรื่องตามบทพระราชนิพนธ์ของ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รวม 18 ตอน ที่เป็นตอนนิยมร้องเล่นกันมาช้านาน เนื้อหาทั้งหมดถูกถ่ายทอดด้วยไหมย้อมสี ดิ้นเงิน-ทอง และลูกปัดละเอียด กลายเป็นโลกของ “อิเหนา”
ที่ทั้งงดงามและมีชีวิต ผู้ชมจะได้เห็นพระมหาปราสาทเลิศล้ำ ศาลบนเขาวิลิศมาหรา ขบวนพยุหยาตรา นกไม้ พรรณพฤกษา โขดเขาและลำน้ำ ราวกับฉากละครที่ตราตรึงหัวใจ ![]()
.
กรอบฉากปักก็อลังการไม่แพ้กัน ใช้ รูปพระครุธพ่าห์ พร้อม พระมหามงกุฎ
ทั้งด้านบนและล่าง เพื่อเทิดพระเกียรติในหลวงรัชกาลที่ 2 และยังสอดคล้องกับโอกาสมหามงคลที่ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงทรงเจริญพระชนมพรรษา 80 พรรษา ในปี 2555
.
เพื่อเฉลิมฉลองวาระสำคัญ จึงมีการปัก “พญาราชหงส์”
หลายสี หงชาด มอคราม เขียว กำลังโผบินเหนือเถาเครือวัลย์ บ่งบอกถึงความรุ่งเรือง ความสง่างาม และความหมายมงคลที่เชื่อมโยงกับราชสกุลอย่างลึกซึ้ง
.
ผลงานนี้เกิดขึ้นเพื่อน้อมรำลึกและเฉลิมพระเกียรติในโอกาสสำคัญ 3 พระองค์
ได้แก่
พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เนื่องในโอกาสเจริญพระชนมพรรษา 7 รอบ (5 ธันวาคม 2554)
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เจริญพระชนมพรรษา 80 พรรษา (12 สิงหาคม 2555)
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว (เมื่อครั้งทรงดำรงพระอิสริยยศสยามมกุฎราชกุมาร) เจริญพระชนมพรรษา 5 รอบ (28 กรกฎาคม 2555)
นี่จึงไม่ใช่เพียงงานปักธรรมดา แต่คือ ฉากประวัติศาสตร์บนผืนผ้า ที่รวมเอาวิถีช่างโบราณ ความงามของวรรณคดี และพระเกียรติแห่งราชสกุลไว้ด้วยกันอย่างงดงามที่สุด



