ถ้าพูดถึงวัดในล้านนาไทย สิ่งแรกที่สะดุดตาเลยคือ สิงห์หน้าวัด และ นาคราวบันได 
ไม่ใช่แค่สวยงาม แต่เต็มไปด้วยความหมายลึกซึ้ง!
.
สิงห์หน้าวัด มักถูกปั้นให้เป็นสิงห์ตัวผู้ (สังเกตจากขนสร้อยคอ) นั่งสง่า เท้าหลังงอ หางพาดกลางหลัง เท้าหน้าตั้งยันพื้น อ้าปากแผดสิงหนาท 
.
บางแห่งก็มีสิงห์คาบสตรีไว้ในปาก เรียกว่า “สิงห์คายนาง” ซึ่งเป็นศิลปะแบบพม่าดั้งเดิม แต่เมื่อมาถึงล้านนา ช่างไทยปรับให้พอดีตัว สัดส่วนงาม ไม่ใหญ่โตเกินไป สวยงามอย่างลงตัว 
.
ส่วน นาคราวบันไดวิหาร-โบสถ์ 
ลานนามีเอกลักษณ์สุด ๆ คือ “ตัวมังกร” หรือ “ตัวอม” ที่คาบเศียรนาคไว้ กลายเป็นปริศนาธรรมแสนฉลาดของช่างล้านนาโบราณ 
.
พวกเขาอยากบอกว่า หากคนเราไม่ละวาง คิดแต่ตัวกูของกู ก็จะพบกับความทุกข์ยาก เหมือนตัวมังกรที่คาบเศียรนาคไว้ กลืนก็ไม่ได้ คายก็ไม่ออก 
.
นาคถูกเลือกเป็นราวบันไดก็เพราะ รูปลำตัวยาวสวยงาม เหมาะกับการทอดตัวเลื้อยไปตามบันไดสูง ไม่ว่าจะขึ้นไปสักกี่ขั้น หรือบนภูเขาสูง ก็สวยเด่นไม่มีใครเหมือน
.
ยุคแรก นาคราวบันไดทำจาก อิฐถือปู ทาสีปูนขาว ต่อมาช่างพัฒนาเป็น อิฐถือปูนปิดทอง และเกล็ดนาคทำจาก ดินเผาเคลือบสี เรียงต่อเนื่องยาวไปตามลำตัว 
.
นอกจากนี้ ยังมีนาคสามเศียร เจ็ดเศียร หรือขดเป็นวงก่อนชูเศียรขึ้น เพิ่มลูกเล่นและความอลังการให้กับงานประติมากรรม
