“น้ำตาลปั้น” เมื่อศิลปะพบปะกับขนมหวาน

ถ้าใครที่อายุตั้งแต่ 20 ขึ้นไป อาจจะมีความทรงจำอันหอมหวาน กับน้ำตาลหลากสีสวย ๆ ที่พ่อค้าแม่ค้าหาบเร่มาพร้อมกับทักษะการปั้นน้ำตาลสุดมหัศจรรย์โดยเฉพาะกับ “ลิงตกปลา” ที่แอดมินชื่นชอบมากเป็นพิเศษ รองลงมาก็เป็นไก่ตัวโป่ง ๆ กลวง ๆ ที่มีหางเป็นหลอดเป่าแล้วมีเสียง เรียกได้ว่าอาชีพปั้นน้ำตาลเป็นอีกหนึ่งอาชีพในฝันสมัยเด็กเลย แต่รู้ไหมว่าขนมน้ำตาลปั้นเป็นรูปร่างต่าง ๆ ที่เราเจอนี้ ก็นับว่าเป็นอะไรที่เก่าแก่หลายร้อยปีเหมือนกัน

ประวัติของการที่น้ำตาลถูกนำมาผนวกเข้ากับศิลปะนี้มีอยู่ด้วยกันหลายที่ในเอเชีย จะขอพูดถึงในจีนกันก่อน ซึ่งสันนิษฐานกันว่าการนำน้ำตาลมาปั้น หรือที่เรียกกันว่า “ถังเหริน” นี้ มีมาไม่น้อยกว่า 600 ปี ก่อน ซึ่งน่าจะพัฒนามาจากการวาดน้ำตาล หรือ “ถังฮว่า” ซึ่งมีหลักฐานบันทึกถึงในช่วงราชวงศ์หมิง โดยคำว่า “ถังเหริน” ถังในที่นี้หมายถึง “น้ำตาล” ส่วนเหริน หมายถึง “คน” จึงเป็นการพูดถึงประติมากรรมน้ำตาลที่ปั้นเป็นคนหรือสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ โดยถังเหรินจะเป็นการปั้นน้ำตาลโดยใช้วิธีเป่าเพื่อให้น้ำตาลพองตัว น้ำตาลปั้นของจีนในยุคแรกจึงเป็นอะไรที่พองและกลวงเสียมาก แต่แบบที่คล้าย ๆ กับน้ำตาลปั้นที่พบในไทยก็มีอยู่เหมือนกัน

อย่างไรก็ดี ประเทศจีนไม่ได้เป็นประเทศเดียวที่มีประวัติการปั้นน้ำตาลที่ยาวนาน โดยในประเทศข้าง ๆ อย่างญี่ปุ่นเองก็มีการบันทึกถึงศาสตร์ของการปั้นน้ำตาลนี้เหมือนกัน ซึ่งที่น่าสนใจก็คือทางญี่ปุ่นมีประวัติการปั้นน้ำตาล หรือที่เรียกกันว่า “อาเมะไซกุ” มาตั้งแต่ยุคเฮอัน ซึ่งเก่ากว่าราชวงศ์หมิงของจีนหลายร้อยปีเลยทีเดียว ซึ่งในบริบทของทางฝั่งญี่ปุ่นนั้น ในยุคเฮอันน้ำตาลปั้นจะเป็นการปั้นเพื่อใช้ถวายในวัดเพียงอย่างเดียวเท่านั้น ก่อนที่ถูกเผยแพร่เข้าสู่ชีวิตของสามัญชนทั่วไปในยุคเอโดะเป็นต้นมา

สำหรับการพบเห็นในประเทศไทยนั้น ก็นับว่าเป็นอะไรที่ค่อนข้างต่างไปจาก 2 ประเทศที่กล่าวมา น้ำตาลปั้นในประเทศไทยค่อนข้างมีสีสันที่หลากหลายกว่าถังเหรินดั้งเดิมพอสมควร แล้วก็ดูไม่เหมือนกับอาเมะไซกุด้วย จะบอกว่าเป็นพัฒนาการที่เกิดขึ้นมาในไทยก็ฟังดูมีมูลเป็นไปได้เหมือนกัน อย่างไรก็ดีในเรื่องของการเตรียมการ ลักษณะแผงขายก็ดูมีความใกล้เคียงกันคือมีราวไม้สำหรับปักน้ำตาลปั้นเสียบไม้ที่ปั้นเสร็จแล้ว กล่องไม้สี่เหลี่ยมก็มีลักษณะมีเตาอยู่ข้างใน พร้อมกับกระทะที่ใส่น้ำตาลเอาไว้ เหมือนกันกับทางฝั่งของจีน

น้ำตาลปั้นในไทย ปัจจุบันนี้ก็นับว่าเป็นอะไรที่พบเห็นได้น้อยพอตัวเลย แถวบ้านใครยังเห็นมีขายอยู่บ้าง? แวะเข้ามาคอมเมนต์แนะนำกันได้น้าาาา⁓⁓
#จานโปรด#น้ำตาลปั้น