“ขนมชั้น” ความหวานที่ไม่เคยจืดจางไปจากคนไทย

“ขนมชั้น” ไม่ใช่เพียงขนมหวานสีสวยที่นึ่งเป็นชั้น ๆ ซ้อนกัน แต่เป็นขนมที่สะท้อนภูมิปัญญา และความเชื่อของสังคมไทยมาหลายร้อยปี 

ขนมชนิดนี้ถูกจัดอยู่ใน ขนมมงคล 9 อย่าง ที่ใช้ในพิธีสำคัญของคนไทย เนื่องจากชื่อว่า “ชั้น” ซึ่งสื่อถึงความก้าวหน้า การเลื่อนตำแหน่ง และความรุ่งเรืองที่เพิ่มพูนทีละขั้น เหตุนี้เองเราจึงมักเห็นขนมชั้นในงานแต่ง งานขึ้นบ้านใหม่ หรืองานเลื่อนยศเลื่อนตำแหน่ง

หลักฐานเก่าแก่ที่สุดที่ยืนยันการมีอยู่ของขนมชั้น ปรากฏใน ตำรับแม่ครัวหัวป่าก์ ของ ท่านผู้หญิงเปลี่ยน ภาสกรวงศ์ ในสมัยรัชกาลที่ 5 (พ.ศ. 2413) ซึ่งเป็นตำราอาหารเล่มสำคัญของไทย ตำรานี้ได้บันทึกสูตรทำขนมชั้นจากแป้งข้าวเจ้า แป้งมันสำปะหลัง กะทิ และน้ำตาล แล้วนึ่งทีละชั้น กลิ่นหอมจากใบเตยหรือดอกไม้สดช่วยเพิ่มเสน่ห์ให้ขนมละมุนละไม

อย่างไรก็ตาม นักวิชาการบางท่านสันนิษฐานว่า ขนมชั้นอาจได้รับอิทธิพลจาก โปรตุเกส ซึ่งเข้ามาในสยามตั้งแต่สมัยอยุธยา พวกเขานำวัตถุดิบใหม่ ๆ เช่น น้ำตาลทราย และการทำขนมกวน–นึ่งเข้ามาเผยแพร่ ทำให้สูตรขนมไทยหลายชนิดพัฒนาขึ้น และขนมชั้นก็อาจเป็นหนึ่งในนั้นเช่นกัน 

ในอดีต ขนมชั้นมักทำเป็นสีธรรมชาติ เช่น เขียวจากใบเตย 

 หรือ ชมพูจากกลีบกุหลาบ/ชบา 

 ต่อมาจึงมีการปรับให้เป็นสีสันหลากหลายเพื่อความสวยงามทันสมัย แม้แต่ในงานพิธี ขนมชั้นยังถูกจัดแต่งอย่างประณีตเพื่อใช้เป็นสัญลักษณ์แห่งสิริมงคล

ทุกวันนี้ ขนมชั้นยังคงอยู่คู่สังคมไทย ทุกหนแห่ง เพราะมีการตีความใหม่ในแบบ Fusion Dessert เช่น ขนมชั้นชาเขียว มะม่วง กาแฟ หรือแม้กระทั่งแบบมินิมอล ที่วางคู่กับกาแฟลาเต้ในคาเฟ่สมัยใหม่ได้อีกด้วย

#ขนมชั้น#ขนมไทย#ขนมมงคล#ของหวาน#วัฒนธรรม#ประวัติศาสตร์#ขนม#อาหาร#จานโปรด#BBL#BangkokBank#ธนาคารกรุงเทพ