“ตลับภู่” ถือเป็นหนึ่งในเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่เกี่ยวข้องกับชนชั้นสูงและขุนนาง 
.
ตลับเล็ก ๆ นี้ไม่ได้เป็นเพียงภาชนะสำหรับใส่เครื่องสำอางหรือสีผึ้งทาปากเท่านั้น 
แต่ยังเป็นสิ่งที่บ่งบอกถึง ฐานะ ตำแหน่ง และรสนิยมของผู้เป็นเจ้าของ
.
ในสมัยโบราณ การกินหมากเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน คนไทยนิยมใช้สีผึ้งทาปาก เพื่อให้ริมฝีปากดูแดงระเรื่อ จึงต้องมีภาชนะเล็ก ๆ สำหรับใส่สีผึ้งไว้พกพาไปไหนมาไหน ซึ่งก็คือ ตลับภู่ นั่นเอง ตลับภู่ที่ใช้ในหมู่ขุนนางหรือเจ้านาย มักจะถูกออกแบบอย่างวิจิตรบรรจง มีลวดลายที่แสดงถึงศิลปะอันประณีต
.
ตลับภู่ ยังถือเป็นของใช้ที่เกี่ยวข้องกับบรรดาศักดิ์ ผู้ที่ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ หรือผู้มีตำแหน่งในราชสำนัก มักจะมีตลับภู่เป็นของใช้คู่กาย เปรียบเสมือนสัญลักษณ์แห่งเกียรติยศ
.
สิ่งที่ทำให้ตลับภู่น่าสนใจและทรงคุณค่า คือการผลิตด้วยเทคนิค “เครื่องถมสองกษัตริย์” ซึ่งเป็นงานหัตถศิลป์ชั้นสูงของไทย
เครื่องถมเงิน: งานฝีมือที่ใช้เงินเป็นวัสดุหลักแล้วแกะสลักเป็นลวดลาย ก่อนจะถมด้วยยางรักสีดำเพื่อให้ลายเงินโดดเด่นขึ้นมา
เครื่องถมทอง: ใช้วิธีการเดียวกัน แต่ใช้ทองคำเป็นวัสดุหลัก ทำให้เกิดความหรูหรามากขึ้น
เครื่องถมสองกษัตริย์: เป็นการผสมผสานทั้งสองแบบเข้าด้วยกัน เกิดเป็นตลับภู่ที่มีลวดลายจากเงินและทองสลับกันอย่างงดงาม
ตลับภู่ ที่ทำจากเครื่องถมสองกษัตริย์จึงเป็นของล้ำค่าทั้งในด้านศิลปะและประวัติศาสตร์ ถือเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สืบทอดกันมา
.
เนื่องจากวิถีชีวิตของคนไทยเปลี่ยนไป 
ตลับภู่จึงเริ่มเลือนหายจากความนิยม ปัจจุบันสามารถพบเห็นได้ในพิพิธภัณฑ์ พระราชวัง 
หรือในคอลเลกชันของนักสะสมโบราณวัตถุที่หลงใหลในงานศิลปะไทยโบราณ
.
แม้ว่าตลับภู่จะไม่ใช่ของใช้ในชีวิตประจำวันอีกต่อไป แต่คุณค่าของมันในฐานะมรดกวัฒนธรรมยังคงอยู่ ใครที่ได้ครอบครองตลับภู่โบราณ นับว่าเป็นเจ้าของศิลปะชิ้นเอกที่แฝงไปด้วยประวัติศาสตร์อันยิ่งใหญ่
