ในอำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี ศิลปะจักสานไม้ไผ่ 
เป็นมรดกทางภูมิปัญญาที่สืบทอดมานับร้อยปี ตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 3
.
พื้นที่แห่งนี้อุดมสมบูรณ์ไปด้วยไม้ไผ่หลากหลายสายพันธุ์ ส่งผลให้ชาวบ้านนำมาดัดแปลงเป็นภาชนะและเครื่องมือใช้สอยต่าง ๆ ด้วยเทคนิคการจักสานที่ละเอียดอ่อน วิจิตรบรรจง กลายเป็นเอกลักษณ์ของชุมชน 
.
เดิมทีจักสานพนัสนิคมเป็นงานทำมือที่ใช้ในครัวเรือน เช่น กระติบข้าว ตะกร้า 
กระบุง และกระจาด แต่ด้วยฝีมือที่ประณีตและลวดลายที่โดดเด่น 
ทำให้เริ่มเป็นที่รู้จักกว้างขวาง จนได้รับการสนับสนุนจาก มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เพื่ออนุรักษ์และพัฒนาฝีมือของช่างหัตถกรรมให้คงอยู่
.
จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2521 
เมื่อมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ได้จัดตั้ง ศูนย์ส่งเสริมฝีมือจักสานด้วยไม้ไผ่ ที่พนัสนิคม โดยเน้นการพัฒนาเทคนิคจักสานให้มีความละเอียดมากขึ้น และสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าสูงขึ้น นอกจากเครื่องใช้แล้ว ยังมีของตกแต่งบ้าน งานศิลปะ และสินค้าพรีเมียมที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล 
.
บุคคลสำคัญที่ทำให้จักสานไม้ไผ่พนัสนิคมเป็นที่รู้จัก คือ ‘คุณปรานี บริบูรณ์’ ผู้ซึ่งอุทิศตนรวบรวมช่างฝีมือจากทั่วอำเภอ มาสร้างสรรค์งานจักสานที่มีคุณภาพสูง โดยเริ่มต้นจากกลุ่มเล็ก ๆ ที่บ้านของตนเอง ค่อย ๆ พัฒนาเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้จักสานที่สำคัญของไทย 
.
ปัจจุบัน มีการต่อยอดให้จักสานพนัสนิคม เป็นสินค้าหรูที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ด้วยการนำเทคนิคจักสานโบราณมาผสมผสานกับดีไซน์ร่วมสมัย ทำให้จักสานไม้ไผ่ของที่นี่สามารถแข่งขันในตลาดทั้งในและต่างประเทศได้ 
.
เสน่ห์ของจักสานพนัสนิคม
ความละเอียดอ่อนของลวดลาย – ทุกชิ้นงานสานด้วยมือ 100% ใช้เทคนิคที่สืบทอดมาหลายชั่วอายุคน
ไม้ไผ่คุณภาพสูง – คัดเลือกไม้ไผ่ที่เหมาะสมกับการจักสาน เช่น ไม้ไผ่สีสุก ไม้ไผ่รวก และไม้ไผ่เลี้ยง
เทคนิคที่เป็นเอกลักษณ์ – เช่น ลายสอง ลายขัด ลายเฉลว และลายประยุกต์ ที่มีเฉพาะในพนัสนิคม
ดีไซน์ร่วมสมัย – จากภาชนะพื้นบ้าน สู่ของตกแต่งบ้าน และของใช้สุดหรู เช่น โคมไฟ แจกัน กระเป๋าแฟชั่น
.
จักสานพนัสนิคม ได้รับการยอมรับทั้งในระดับประเทศและระดับนานาชาติ งานฝีมือจากที่นี่เคยถูกนำไปจัดแสดงในงานนิทรรศการศิลปหัตถกรรมหลายแห่ง รวมถึงได้รับรางวัล OTOP ระดับ 5 ดาว 
และส่งออกไปยังต่างประเทศ เช่น ญี่ปุ่น ฝรั่งเศส และสหรัฐอเมริกา
.
งานจักสานพนัสนิคม เป็นสัญลักษณ์ของความประณีต ศิลปะ และภูมิปัญญาไทยที่ยังคงมีชีวิต พร้อมส่งต่อสู่คนรุ่นใหม่
