ยามที่ไปลพบุรีคุณจะนึกถึงอะไร? แน่นอนว่าพระปรางค์สามยอด ลิง และศาลพระกาฬ น่าจะเป็น 3 รายชื่อในลิสต์ของใครหลาย ๆ คน พระปรางค์สามยอดเราก็เคยเล่าไปแล้ว ลิงก็เคยเล่าไแล้ว คราวนี้ล่ะถึงคิวของศาลพระกาฬกันบ้าง ศาลเก่าแก่ที่เปรียบเสมือนกับศาลประจำเมืองลพบุรีนี้ก็นับว่าเป็นอีกหนึ่งสถานที่ทางประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจอยู่ไม่น้อย
ศาลพระกาฬตั้งอยู่กลางวงเวียนศรีสุนทร ของจังหวัดลพบุรี โดยเป็นอาคารศาลก่ออิฐถือปูนอยู่บนฐานศิลาแลง ซึ่งสันนิษฐานว่าน่าจะเป็นตัวพระปรางค์ดั้งเดิมศิลปกรรมพระนคร ตามอย่างโบราณสถานสำคัญอื่น ๆ ในลพบุรี ซึ่งเคยเป็นหนึ่งในเมืองสำคัญในสมัยพระนคร โดยค้นพบจารึกทั้งภาษาเขมร และภาษามอญในพื้นที่ของศาลพระกาฬนี้ ซึ่งตัวของจารึกมอญนั้นอยู่บนเสาที่ติดกับตัวโบราณสถานทำให้สันนิษฐานกันว่าน่าจะเป็นศาสนสถานในศาสนาพุทธก่อนที่จะถูกเปลี่ยนให้เป็นศาสนสถานฮินดู
ในรัชสมัยของสมเด็จพระนารายณ์มหาราชได้โปรดฯให้มีการสร้างศาลขึ้นมา ด้วยความที่ตั้งอยู่บนกองศิลาแลงที่ก่อตัวสูง ทำให้ศาลพระกาฬมีอีกชื่อหนึ่งว่าศาลสูง ภายในประดิษฐานเทวรูปรุ่นเก่า และทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์ ตัวเทวรูปนั้นมีสีดำ ทำให้สันนิษฐานว่าน่าจะเป็นที่มาของชื่อพระกาฬ
ถ้าพิจารณาจากประติมานวิทยา มีความเป็นไปได้ว่าพระกาฬที่ชาวลพบุรีนับถือกันนี้ น่าจะเป็นพระวิษณุ เดิมทีไม่มีเศียรไม่มีกร แต่เล่าว่ามีผู้หนึ่งฝันถึง และได้ไปหาเศียรและกรพระหินทรายศิลปะอยุธยามาต่อถวาย โดยในบันทึกของพระบามสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงให้ความเห็นว่า
“ที่แท่นมีพระนารายณ์สูง 4 ศอก เป็นเทวรูปโบราณทำด้วยศิลา มีเทวรูปเล็ก ๆ เป็นพระอิศวรกับพระอุมาอีก ๒ รูป ออกทางหลังศาลมีบันใดขึ้นไปบนเนินสูงอีกชั้นหนึ่ง มีหอเล็กอีกหอหนึ่ง มีแผ่นศิลาเป็นรูปนารายณ์ทรงครุฑแผ่นหนึ่ง มีรูปนารายณ์ประทมสินธุ์แผ่นหนึ่งวางเปะปะ ไม่ได้ตั้งเป็นที่”
ซึ่งทำให้เห็นว่าเป็นศาสนสถานที่มีเทวรูปประดิษฐานอยู่หลายองค์ แต่ทั้งนี้เป็นองค์จากแหล่งเดียวกันทั้งหมดหรือไม่ ไม่มีหลักฐานชี้ชัด
อีกหนึ่งสิ่งที่โด่งดังของศาลพระกาฬ จะไม่พูดถึงลิงก็ไม่ได้ ซึ่งศาลพระกาฬก็เป็นอีกหนึ่งที่อยู่อาศัยของกลุ่มลิงแสมลพบุรี ลิงพวกนี้ค่อนข้างจะมีความเป็นอยู่ที่ดีนิดหน่อย จากการที่ได้รับของเซ่นไหว้จากผู้ที่มาสักการะศาลกินอยู่เสมอ แต่ใด ๆ ก็คือประสบการณ์ส่วนตัวเคยโดยลิงศาลพระกาฬกัดมาก็เลยรู้สึกว่าลิงศาลพระกาฬค่อนข้างดุพอตัวเลยทีเดียว
#ที่โปรดepisodeเที่ยวกัน#เที่ยวไทย#ลพบุรี#ลิง#สายมู#BBL#BangkokBank#ธนาคารกรุงเทพ
