“เชงเลง” เป็นเครื่องมือดักปลาพื้นบ้านที่ใช้กันมาแต่โบราณ
มีรูปทรงคล้ายกรวย ยาวประมาณ 2-3 เมตร
.
ทำจากไม้ไผ่แก่ลำใหญ่ ผ่าเป็นซี่ ๆ แล้วสานรอบด้วยไม้ไผ่หรือหวายเพื่อความแข็งแรง ส่วนปากเชงเลงจะมีเชือกผูกไว้เพื่อสะดวกต่อการยกขึ้นจากน้ำ ![]()
![]()
.
เทคนิคการใช้เชงเลงในการดักปลา วิธีการใช้นั้นอาศัยกลิ่นล่อปลา โดยใช้กิ่งไม้
เช่น กิ่งข่อย ต้นมันสำปะหลัง ลนไฟให้ใบเกรียม เพื่อให้เกิดกลิ่นหอม
ก่อนนำไปใส่ในเชงเลงและจมลงในน้ำนิ่งหรือผูกทวนน้ำ ปลาอย่าง
ปลากด ปลาดุก
ปลาชะโอน และปลาอื่น ๆ จะถูกดึงดูดให้เข้ามาหากลิ่นเน่าอ่อน ๆ ของใบไม้ที่หมักอยู่
.
วิธีการกู้เชงเลง สามารถใช้เชือกสาวปากเชงเลงขึ้นมา หรือดำน้ำลงไปยกขึ้นริมตลิ่ง โดยต้องให้ปากเชงเลงยกขึ้นเพื่อกันไม่ให้ปลาหนี หลังจากเทปลาออกแล้วก็สามารถเปลี่ยนกิ่งไม้ใหม่และนำกลับไปดักปลาได้อีก
.
เชงเลง สะท้อนถึงความชาญฉลาดของชาวบ้านในการใช้วัสดุจากธรรมชาติให้เกิดประโยชน์สูงสุด ไม่ต้องพึ่งพาสารเคมี ใช้งานซ้ำได้ และยังช่วยรักษาสมดุลของระบบนิเวศน้ำ

