ฮูปแต้ม 
หรือจิตรกรรมฝาผนังของชาวอีสาน เป็นมรดกทางวัฒนธรรมอันทรงคุณค่าที่สะท้อนวิถีชีวิต ความเชื่อ และภูมิปัญญาของคนในท้องถิ่นอย่างแท้จริง
.
ศิลปะการวาดภาพนี้ มักพบตามผนังของวัดและศาสนสถานในภาคอีสาน โดยเฉพาะในจังหวัดต่าง ๆ เช่น อุบลราชธานี ร้อยเอ็ด นครราชสีมา เป็นต้น
.
ประวัติความเป็นมาของฮูปแต้ม มีความเชื่อมโยงกับวิถีพุทธศาสนาและวัฒนธรรมท้องถิ่น 
โดยช่างพื้นบ้านจะวาดภาพเล่าเรื่องราวที่หลากหลาย ตั้งแต่เรื่องราวในพุทธประวัติ ทศชาติชาดก วรรณคดี ตลอดจนวิถีชีวิตประจำวันของผู้คนในชุมชน เทคนิคการวาดภาพใช้สีธรรมชาติ เช่น ดิน หมาก สี จากพืชและแร่ธาตุต่าง ๆ ที่หาได้ในท้องถิ่น
.
เอกลักษณ์ของฮูปแต้ม คือ การใช้สีสันที่สดใส 
การเล่าเรื่องอย่างละเอียดลออ และการสอดแทรกรายละเอียดทางวัฒนธรรมอย่างลึกซึ้ง ภาพวาดมักจะมีความหมายเชิงสัญลักษณ์ บอกเล่าคติธรรม คำสอน และภูมิปัญญาของบรรพบุรุษ บางภาพยังสะท้อนวิถีชีวิตการเกษตร การแต่งกาย ประเพณี และความเป็นอยู่ของชาวอีสาน
.
ความสำคัญของฮูปแต้ม ไม่เพียงแต่เป็นงานศิลปะเท่านั้น แต่ยังเป็นสื่อการเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมที่สำคัญ ชาวบ้านใช้ฮูปแต้มเป็นเครื่องมือในการถ่ายทอดความรู้ สืบสานประเพณี และบันทึกเรื่องราวของชุมชน เป็นพิพิธภัณฑ์มีชีวิตที่บอกเล่าเรื่องราวผ่านภาพวาดอันงดงาม
.
ในปัจจุบัน ฮูปแต้มกำลังได้รับความสนใจจากนักวิชาการ ศิลปิน และนักท่องเที่ยว กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมที่สำคัญ หลายวัดในภาคอีสานเริ่มมีการอนุรักษ์และฟื้นฟูศิลปะการวาดฮูปแต้ม เพื่อเป็นการสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมให้คงอยู่สืบไป
