ผ้าหางกระรอก
เป็นหนึ่งในผ้าทอที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวของไทย เป็นผ้าทอโบราณที่มีลักษณะ ลวดลายเรียบง่าย โดยใช้เทคนิคการทอผ้าที่เป็นเอกลักษณ์ ของชนเผ่าไท เพราะมีการทอผ้าชนิดนี้ ในชนเผ่าไทดั้งเดิม คือ ชาวภูไทและไทลาว โดยลักษณะสำคัญของผ้าหางกระรอกคือ เป็นผ้าพื้นเรียบที่ใช้เทคนิคการทอพิเศษ คือ “การควบเส้น” ![]()
![]()
.
ผ้าหางกระรอก ถือเป็นผ้าโบราณที่พบมาก ในแถบอีสานใต้ คือ นครราชสีมา บุรีรัมย์ สุรินทร์ ศรีสะเกษ อุบลราชธานี และพบในภาคใต้ที่นครศรีธรรมราช ตรัง
.
การทอผ้าหางกระรอก หรือ การใช้วิธีการควบเส้นด้ายพุ่งทอเป็นบางส่วนของผืนผ้า
มีมาช้านานในสังคมไทยทั่วทุก ภูมิภาค มีชื่อเรียกแตกต่างกันออกไปตามภาษาท้องถิ่น เช่น ภาคกลางและภาคใต้เรียกว่า “หางกระรอก”
กลุ่มคนไทยเชื้อสายลาวในพื้นที่อีสานเหนือ เรียก ควบ หรือเข็น กลุ่มคนไทย เชื้อสายเขมรและกูยในพื้นที่อีสานใต้ เรียกว่า “กะนีว”แถบ ล้านนาเรียก “ปั่นไก” หรือ “มับไม” เป็นต้น
.
ในอดีตผ้าหางกระรอกนิยมทอเป็น ผ้าโสร่ง ผ้านุ่งโจง กระเบน และผ้าซิ่น สมัยโบราณนิยมใช้เป็นผ้านุ่งโจงกระเบน สำหรับผู้ชาย ต่อมานิยมใช้นุ่งในพิธีสำคัญต่าง ๆ นอกจากนี้ ยังเป็นผ้าที่ใช้ในพิธีกรรม เช่น ใช้ให้นาคนุ่งในงานอุปสมบท ผ้าห่อบาตร และเป็นผ้าปกโลงศพ
.
ผ้าหางกระรอกจึงเป็นผ้า ผืนสำคัญของครอบครัวที่ผู้เป็นแม่ ยาย ย่า จะทอฝากไว้ให้ ลูก หลาน ด้วยความตั้งใจ ![]()
หวังฝากฝีมือ ฝากชื่อไว้กับผืนผ้า เมื่อยามตายไปจะได้ใช้ปกโลงศพ
ดังคำกล่าวที่ว่า “ย่านตายไปบ่ มีผ้ายาวปกหน้า อยากอายบ้านอายเมืองเพิ่น”
.
ปัจจุบันได้มี การทอผ้าหางกระรอกประยุกต์ให้มีลวดลาย สีสัน สวยงาม เหมาะสำหรับนำไปตัดเย็บเสื้อผ้า รวมถึงพัฒนารูปแบบ ผลิตภัณฑ์ เป็นผ้าคลุมไหล่ ผ้าพันคอ
ผ้าห่ม ฯลฯ
.
ผ้าหางกระรอก นอกจากจะสวยงามด้วยลายละเอียดที่เป็นเอกลักษณ์ ยังมีความนุ่มเบา ระบายอากาศได้ดี
ทำให้เหมาะสำหรับการสวมใส่ในสภาพอากาศร้อน นอกจากนี้ ผ้าหางกระรอกยังใช้ในการตัดชุดสำคัญ เช่น ผ้าซิ่น ผ้าถุง หรือแม้แต่ชุดพิธีการที่ต้องการความงดงามแบบเรียบหรู
อีกทั้งผ้าหางกระรอกยังคงความคงทน ซึ่งทำให้เป็นที่ต้องการของผู้ที่ชื่นชอบผ้าไทยที่สวยงามและทนทาน
.
ผ้าหางกระรอก เป็นสินค้าที่สะท้อนถึงภูมิปัญญาชาวไทยโดยแท้จริง โดยเฉพาะการทอผ้าด้วยมือในชุมชนท้องถิ่น ผ้าที่ถูกสร้างขึ้นมามีความสวยงามและลวดลายที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว ซึ่งไม่สามารถหาซื้อได้จากการผลิตเชิงอุตสาหกรรม
.
การทอผ้าหางกระรอกยังเป็นหนึ่งในผลิตภัณฑ์ OTOP ที่ช่วยส่งเสริมเศรษฐกิจในระดับชุมชน การซื้อผ้าหางกระรอกไม่เพียงแต่เป็นการสนับสนุนช่างทอไทย แต่ยังช่วยคงไว้ซึ่งวัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทยให้ยั่งยืนต่อไป

