ผ้าขิด เป็นหนึ่งในงานหัตถกรรมไทยที่มีความโดดเด่น และสะท้อนถึงความประณีตของศิลปะการทอผ้าไทย 
โดยเฉพาะในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ผ้าขิดเป็นผ้าที่ถูกทอขึ้นด้วยลวดลายที่สวยงาม 
.
คำว่า “ขิด” มาจากภาษาอีสาน หมายถึง การสอด การเก็บ หรือการยก 
ซึ่งสะท้อนถึงเทคนิคพิเศษในการทอผ้าชนิดนี้ ผ้าขิดมีลักษณะเด่นคือลวดลายนูนที่เกิดจากการทอยกดอก 
โดยใช้ไม้เก็บขิดช่วยในการสร้างลวดลาย ทำให้เกิดมิติและสีสันที่สวยงามบนผืนผ้า
.
กระบวนการทอผ้าขิด เริ่มจากการเตรียมเส้นใยฝ้ายหรือไหม 
การย้อมสีจากวัสดุธรรมชาติ เช่น คราม ครั่ง หรือแก่นขนุน จากนั้นจึงนำมาทอบนกี่ทอมือแบบพื้นบ้าน ซึ่งต้องอาศัยความชำนาญและความอดทนของผู้ทอเป็นอย่างมาก ลวดลายบนผ้าขิดมีความหลากหลายและมีความหมายเฉพาะ สะท้อนถึงความเชื่อ วิถีชีวิต และธรรมชาติรอบตัว เช่น ลายนาค ลายดอกแก้ว ลายขอ หรือลายสัตว์ต่าง ๆ แต่ละลายล้วนมีเรื่องราวและความเชื่อแฝงอยู่
.
ในอดีต ผ้าขิดถูกใช้ในโอกาสสำคัญต่าง ๆ เช่น งานบุญ งานแต่งงาน หรือใช้เป็นเครื่องนุ่งห่มของผู้มีฐานะในสังคม นอกจากนี้ยังใช้เป็นผ้าห่อคัมภีร์ใบลาน ผ้าห่มพระธาตุ หรือผ้าม่านในวัด แสดงให้เห็นถึงความสำคัญทั้งในด้านวัฒนธรรมและความเชื่อ
.
ปัจจุบัน ผ้าขิดได้รับการฟื้นฟูและพัฒนาให้เข้ากับยุคสมัย โดยยังคงรักษาเอกลักษณ์ดั้งเดิมไว้ มีการนำผ้าขิดมาประยุกต์ใช้ในการออกแบบเสื้อผ้าแฟชั่น กระเป๋า 
รองเท้า 
และเครื่องประดับร่วมสมัย 
ซึ่งได้รับความนิยมทั้งในประเทศและต่างประเทศ นักออกแบบไทยหลายคนได้นำผ้าขิดไปสร้างสรรค์เป็นคอลเลคชั่นที่โดดเด่น นำเสนอบนเวทีแฟชั่นระดับนานาชาติ สร้างชื่อเสียงให้กับงานหัตถกรรมไทย
.
การส่งเสริมและพัฒนาผลิตภัณฑ์จากผ้าขิดยังช่วยสร้างรายได้ให้แก่ชุมชนท้องถิ่น โดยเฉพาะกลุ่มสตรีในชนบทอีสาน ซึ่งเป็นการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นไปพร้อมกับการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน หลายจังหวัดในภาคอีสาน เช่น ขอนแก่น อุดรธานี และมุกดาหาร ได้ส่งเสริมให้ผ้าขิดเป็นสินค้า OTOP ที่สร้างชื่อเสียงให้แก่ท้องถิ่น
.
ผ้าขิด มักถูกนำไปผสมผสานกับผ้าไหม ผ้าฝ้าย หรือวัสดุร่วมสมัยอื่น ๆ เพื่อสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว นอกจากนี้ ยังมีการนำลวดลายจากผ้าขิดไปประยุกต์ใช้ในการออกแบบบรรจุภัณฑ์ เครื่องประดับ หรือแม้แต่งานกราฟิกดีไซน์ สะท้อนให้เห็นถึงการผสมผสานระหว่างภูมิปัญญาดั้งเดิมกับนวัตกรรมการออกแบบสมัยใหม่
