ข้องใส่ปลา 
เป็นเครื่องมือจับปลาพื้นบ้าน มีโครงสร้างที่ประกอบด้วยส่วนหลักสามส่วน ได้แก่ ปากข้อง ตัวข้อง และก้นข้อง
.
โดยปากข้องมักมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 30-50 เซนติเมตร ส่วนความยาวของตัวข้องอาจมีตั้งแต่ 50-100 เซนติเมตร ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์การใช้งานและขนาดของปลาที่ต้องการจับ
.
วัสดุหลักในการทำข้อง คือ ไม้ไผ่ 
ซึ่งนิยมใช้ไม้ไผ่สีสุก ไม้ไผ่บง หรือไม้ไผ่รวก เนื่องจากมีความเหนียวและทนทาน กระบวนการผลิตเริ่มจากการตัดไม้ไผ่เป็นซี่เล็ก ๆ จากนั้นนำมาสานขัดกันเป็นลวดลายต่าง ๆ เช่น ลายขัดแตะ หรือลายสอง ซึ่งต้องอาศัยความชำนาญและความประณีตในการสาน เพื่อให้ได้ข้องที่แข็งแรงและมีช่องว่างพอเหมาะที่จะกักปลาไว้ได้โดยไม่หลุดรอด
.
การใช้งานข้องใส่ปลามีเทคนิคที่น่าสนใจ โดยชาวประมงจะนำเหยื่อ เช่น รำข้าว ปลายข้าว 
หรือกากมะพร้าว 
ใส่ไว้ในข้องเพื่อล่อปลา จากนั้นนำไปวางในแหล่งน้ำที่มีปลาชุกชุม โดยเฉพาะบริเวณที่มีกระแสน้ำไหลผ่าน 
ปลาที่ว่ายเข้ามากินเหยื่อจะติดอยู่ในข้องโดยไม่สามารถว่ายออกได้ วิธีนี้ถือเป็นการจับปลาที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เนื่องจากไม่ทำลายระบบนิเวศ และสามารถเลือกจับเฉพาะปลาที่โตเต็มวัยได้
.
นอกจากประโยชน์ในการจับปลาแล้ว ข้องใส่ปลายังมีบทบาทสำคัญในวิถีชีวิตและวัฒนธรรมไทย มีการใช้ข้องในพิธีกรรมและความเชื่อต่าง ๆ เช่น การนำข้องมาใช้ในพิธีบวงสรวงแม่ย่านางเรือ 
หรือการใช้เป็นเครื่องรางของขลังเพื่อความเป็นสิริมงคล 
ในบางท้องถิ่นยังมีการจัดงานประเพณีแข่งขันการสานข้อง ซึ่งช่วยส่งเสริมการอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นและสร้างความสามัคคีในชุมชน
