“พัด” (扇子)
ถูกประดิษฐ์ขึ้นตั้งแต่ในสมัยราชวงศ์ชางเมื่อประมาณ 3,000 กว่าปีมาแล้ว เป็นสิ่งโปรดปรานของผู้คนตั้งแต่สมัยโบราณ
.
ถึงแม้นักประวัติศาสตร์แฟชั่น ไม่อาจชี้ชัดได้ว่าอารยธรรมใดริเริ่มคิดค้น พัดแบบพับได้ เป็นอารยธรรมแรกของโลก แต่อย่างน้อย หากอ้างอิงหลักฐานทางโบราณคดีก็พอจะช่วยให้ผู้เชี่ยวชาญระบุได้ว่า พัดแบบพับได้ ที่ทำมาจากซี่ไม้และกระดาษหรือผ้าเนื้อบางถือกำเนิดในภูมิภาคเอเชียตะวันออก
.
ด้วยเหตุนี้จึงเกิดการฟาดฟันกันระหว่าง 2 ประเทศที่ร่ำรวยวัฒนธรรมมาแต่ไหนแต่ไร คือ จีน
และ ญี่ปุ่น
เพราะต้องการชิงตำแหน่งเป็นประเทศแรกที่ประดิษฐ์พัดลักษณะดังกล่าว แต่ละประเทศจึงพยายามกล่าวอ้างเรื่องราวที่เคยเกิดขึ้นในอดีตต่าง ๆ นานา .
.
แต่นักประวัติศาสตร์แฟชั่นซึ่งทำหน้าที่เป็นผู้ตัดสิน ได้ยุติข้อถกเถียงทั้งหมดโดยพิจารณาจากลักษณะพัดเป็นสำคัญ หมายความว่า ลักษณะพัดของประเทศผู้ชนะต้องใกล้เคียง หรือคล้ายคลึงกับพัดแบบพับได้ที่ใช้กันในปัจจุบัน
.
วัฒนธรรมพัดที่เก่าแก่ที่สุดในซีกโลกตะวันออกถือกำเนิดใน จีน ชาวจีนโบราณทั้งประดิษฐ์ ใช้ และเผยแพร่พัดไปยังประเทศอื่น ๆ ก็จริง แต่ ญี่ปุ่น กลับเป็นประเทศทำคลอดพัดแบบพับได้ให้เกิดขึ้นครั้งแรกในโลกราว 670 ปีหลังคริสตกาล ขณะที่จีนเพิ่งจะเริ่มประดิษฐ์และใช้พัดแบบเดียวกันนี้ในคริสต์ศตวรรษที่ 10 หรือช่วงเวลาระหว่าง ปี 901 – 1000 ซึ่งห่างจากญี่ปุ่นประมาณ 300 ปี
.
พัดไม่เพียงแต่ทำให้คลายร้อนในช่วงฤดูร้อนเท่านั้น แต่เรายังสามารถชื่นชมศิลปะอันอ่อนช้อยอย่างละเอียดในยามว่างได้อีกด้วย ![]()
ตั้งแต่สมัยโบราณ พัดแบ่งได้เป็นหลายประเภทและยังเป็นหัตถกรรมที่มีความประณีต รูปแบบงดงาม เป็นผลิตภัณฑ์หัตถกรรมที่หาได้ยาก และสามารถแบ่งประเภทพัดตามวัสดุที่ผลิต เช่น พัดใบปาล์ม พัดผ้าไหม พัดกระดาษ พัดไม้ไผ่
พัดขนนก พัดแพรไหม พัดไม้แกะสลัก พัดหยกแกะสลัก พัดไม้หอม พัดงาช้างแกะสลัก พัดพลาสติก เป็นต้น และสามารถแบ่งตามรูปลักษณะ เช่น พัดรูปสี่เหลี่ยม พัดรูปวงกลม พัดรูปดอกไห่ถาง พัดรูปดอกทานตะวัน
และพัดรูปดอกเหมย
เป็นต้น
.
สำหรับชีวิตประจำวัน พัดแบบพับได้กลายเป็นของสามัญที่ขาดไม่ได้ในหน้าร้อน ![]()
หรือหากต้องไปในที่อบอ้าวแต่ไม่มีพัดลมไฟฟ้า และเครื่องปรับอากาศให้ความเย็น
พัดจึงทำหน้าที่เป็นอุปกรณ์คลายร้อนระบบอัตโนมือสำหรับทุกคน ![]()
.
ปัจจุบันมีการออกแบบให้เข้ากับยุคสมัยและพกพาได้ง่าย เหมาะกับพกติดตัวไว้ในวันอากาศร้อน ๆ
ล่าสุดขนาดศิลปินระดับโลกอย่าง ลิซ่า ก็ยังโพสต์รูปภาพใน Instagram พกพัดจีนฝังเพชรแบบติดแกลม มาคลายร้อนในวันว่าง ๆ แล้วแบบนี้เราจะไม่พกไอเท็มสุดปังแบบนี้ได้อย่างไร

