เขิง เป็นเครื่องมือพื้นบ้านที่มีบทบาทสำคัญในวิถีชีวิตชาวไทยมาอย่างยาวนาน โดยเฉพาะในชุมชนเกษตรกรรมและชาวประมง ซึ่งต้องพึ่งพาอุปกรณ์ที่เรียบง่ายแต่มีประสิทธิภาพ เขิงทำจากไม้ไผ่สาน 
ซึ่งเป็นวัสดุธรรมชาติที่หาได้ง่ายในท้องถิ่น มีการประยุกต์ใช้ในงานที่หลากหลาย ทั้งการจับปลา 
ร่อนข้าว 
และการตากอาหาร
.
เขิงช้อนปลาถูกออกแบบให้มีตะแกรงที่ลึก เพื่อให้สามารถใช้ช้อนปลาขนาดเล็ก เช่น ปลาสร้อย และ ปลาซิว ได้อย่างสะดวก 
ตัวตะแกรงสานด้วยไม้ไผ่ที่มีช่องตาขนาดเล็ก ช่วยกรองน้ำออกในขณะช้อนปลา ทำให้ง่ายต่อการใช้งานในแหล่งน้ำตื้น เช่น คลอง หนอง หรือแม่น้ำ 
.
สำหรับเขิงร่อนข้าว มีลักษณะคล้ายเขิงช้อนปลา แต่ตัวตะแกรงจะตื้นกว่า เหมาะสำหรับการร่อนรำหรือแยกปลายข้าวออกจากเมล็ดข้าวที่สมบูรณ์ ใช้ได้ทั้งในกระบวนการเตรียมข้าวเพื่อการบริโภคและการคัดแยกเมล็ดพันธุ์ นอกจากนี้ เขิงร่อนข้าวยังถูกดัดแปลงใช้เป็นที่ตากอาหาร เช่น ปลาแห้ง เนื้อแห้ง หรือเมล็ดพันธุ์พืชต่าง ๆ
.
เขิง ทำจากไม้ไผ่สานที่ใช้ตอกไม้ไผ่ขนาดเล็ก สานเป็นลายขัดที่มีช่องตาขนาดเล็กเพื่อความทนทาน ปากเขิงมีขอบที่ทำจากไม้ไผ่เหลาเป็นวงกลมสองชั้น เพื่อเสริมความแข็งแรง โดยใช้หวายมัดรอบขอบปากให้แน่น ส่วนตะแกรงไม้ไผ่กลางตัวเขิงถูกสานอย่างประณีต ทำให้เขิงมีทั้งความแข็งแรงและน้ำหนักเบา จึงสะดวกต่อการใช้งาน
.
เขิงสะท้อนถึงภูมิปัญญาและความเชี่ยวชาญของช่างฝีมือไทยในงานจักสาน 
การออกแบบที่เรียบง่ายแต่มีประสิทธิภาพแสดงถึงความช่างคิดและความสัมพันธ์ที่กลมกลืนกับธรรมชาติ นอกจากจะเป็นอุปกรณ์ที่มีความสำคัญในวิถีชีวิตแล้ว ยังเป็นสัญลักษณ์ของการใช้ทรัพยากรในท้องถิ่นอย่างยั่งยืน
.
เขิงไม่ได้เป็นเพียงแค่อุปกรณ์ในครัวเรือนหรือการเกษตร แต่ยังเป็นตัวแทนของวัฒนธรรมและวิถีชีวิตที่ผูกพันกับธรรมชาติและชุมชนไทย หากได้รับการส่งเสริมอย่างต่อเนื่อง เขิงอาจกลายเป็นผลิตภัณฑ์หัตถศิลป์ที่สร้างชื่อเสียงให้กับงานจักสานไทยในระดับสากลได้อีกด้วย
