กะหมวง หรือที่เรียกกันสั้น ๆ ว่า หมวง 
เป็นอุปกรณ์พื้นบ้านที่สะท้อนถึงวิถีชีวิตเรียบง่ายและชาญฉลาดของคนไทยในอดีต โดยเฉพาะในชุมชนชนบทที่ต้องพึ่งพาธรรมชาติในชีวิตประจำวัน เครื่องใช้ชิ้นนี้ โดดเด่นด้วยการประดิษฐ์จากวัสดุธรรมชาติและการออกแบบที่ตอบโจทย์การใช้งานที่หลากหลาย
.
กะหมวง เป็นภาชนะที่ทำจากไม้ไผ่หรือหวาย 
ถักทออย่างประณีตจนได้รูปทรงคล้ายกระบอกยาว มีปากกว้างและฐานแคบ ลักษณะของกะหมวงนั้นช่วยให้สามารถใช้เก็บหรือตักสิ่งของได้หลากหลาย เช่น เมล็ดพืช ผลไม้ หรือวัตถุดิบต่าง ๆ
.
ในอดีต ชาวบ้านมักใช้กะหมวงในกิจกรรมเก็บเกี่ยวพืชผลทางการเกษตรหรือใช้ในการตักน้ำ โดยอาศัยความแข็งแรงของไม้ไผ่ที่สามารถทนต่อการใช้งานหนัก และยังระบายอากาศได้ดี จึงเหมาะสำหรับการเก็บรักษาวัตถุดิบให้สดใหม่
.
แม้กะหมวงจะเป็นเครื่องใช้ที่มีจุดประสงค์เพื่อใช้งานในชีวิตประจำวัน แต่ในบางพื้นที่ของไทย เช่น ในภาคเหนือและภาคอีสาน กะหมวงยังมีบทบาทในพิธีกรรมท้องถิ่น โดยเชื่อว่ากะหมวงที่ทำจากไม้ไผ่ซึ่งมีอายุมาก หรือผ่านพิธีกรรมปลุกเสก จะสามารถเก็บรักษาผลผลิตให้ปลอดภัยจากภัยธรรมชาติ หรือแมลงศัตรูพืช
ประโยชน์และการใช้งาน
1. เก็บผลผลิต : ใช้สำหรับเก็บพืชผล เช่น ข้าว เมล็ดพืช หรือสมุนไพร
2. ภาชนะใส่อาหาร : ในบางพื้นที่ กะหมวงถูกดัดแปลงเป็นภาชนะใส่อาหาร เช่น ข้าวเหนียวหรือผลไม้
3. อุปกรณ์ในพิธีกรรม : ใช้ในพิธีทางศาสนา เช่น การบวงสรวงเพื่อเก็บน้ำศักดิ์สิทธิ์
4. ของตกแต่ง : ปัจจุบัน กะหมวงยังถูกดัดแปลงเป็นของตกแต่งบ้านที่สะท้อนความเป็นไทย
.
ในยุคสมัยที่ความนิยมในสินค้าท้องถิ่นเพิ่มสูงขึ้น กะหมวงได้รับการพัฒนาให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์ OTOP ที่ตอบโจทย์ทั้งในด้านการใช้งานและการตกแต่ง โดยเฉพาะในชุมชนที่มีชื่อเสียงด้านงานจักสาน เช่น ชุมชนในจังหวัดเชียงรายหรือสุโขทัย กะหมวงยังได้รับการออกแบบให้ร่วมสมัยมากขึ้น เช่น การเพนต์ลวดลาย หรือประยุกต์เป็นกระเป๋าถือที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
