ขันกระหย่อง หรือบางที่เรียกว่า ขันกะย่อง เป็นภาชนะที่สานจากตอกไม้ไผ่ที่มีลักษณะเฉพาะของชาวอีสาน 
รูปร่างของขันนี้คล้ายกับพาน โดยส่วนบนมักจะสานทึบ เพื่อให้สามารถวางของได้มั่นคง ส่วนล่างจะสานห่าง ๆ เพื่อให้โปร่ง หรือในบางครั้งสานเป็นลายทึบทั้งหมด
.
ขันกระหย่อง ใช้สำหรับวางเครื่องบูชาต่าง ๆ เช่น ดอกไม้ 
ธูปเทียน สำหรับบูชาพระรัตนตรัย หรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ 
นอกจากนี้ยังใช้ในพิธีกรรมสำคัญของชาวอีสาน เช่น พิธีบายศรีสู่ขวัญและพิธียกครูเรียนมนต์
.
ทำโดยการนำตอกไม้ไผ่มาสานให้ส่วนบนเป็นลายทึบสำหรับวางของ แล้วค่อยสานห่างลงมาตรงส่วนเอว ทำให้คอดลงเล็กน้อยก่อนจะสานต่อไปจนถึงฐานให้มีรูปทรงกลม หรือลายสี่เหลี่ยม ขึ้นอยู่กับฝีมือและไอเดียของช่าง 
โดยลักษณะเฉพาะของขันนี้คือการสานลายบัวคว่ำบัวหงายที่เส้นรอบนอก ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของชาวอีสาน ลวดลายที่มักพบในขันกระหย่องมีหลายแบบ เช่น ลายขัด ลายเฉลว ลายหัวสุ่ม และลายก้นหอย
.
ขันกระหย่องมีความสำคัญในพิธีกรรมและประเพณีของชาวอีสาน เช่น
พิธีบุญผะเหวต (บุญมหาชาติ) : ขันกระหย่องจะถูกตั้งไว้บริเวณต้นเสาของศาลาโรงธรรมสำหรับใส่ข้าวพันก้อน
พิธีซำฮะ (ชำระล้าง): พิธีที่ทำในเดือนเจ็ดเพื่อชำระล้างสิ่งที่ไม่ดีและขจัดปัดเป่าความชั่วร้ายจากหมู่บ้าน ก่อนเริ่มพิธีจะมีการนำขันกระหย่องมาวางที่หลักบือบ้าน และผูกด้ายโยงจากปะรำพิธีไปยังบ้านแต่ละหลัง เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ครอบครัว
การบูชาผีบรรพบุรุษ : สำหรับชาวกูยที่บ้านโนนสำโรง จังหวัดศรีสะเกษ ขันกระหย่องใช้เป็นภาชนะสำหรับวางผีบรรพบุรุษ หรือที่เรียกว่ากะโม๊ยดุง วางไว้บนหิ้งพระเพื่อปกป้องคุ้มครองคนในบ้านให้อยู่เย็นเป็นสุข
.
ขันกระหย่อง ไม่ได้ใช้แค่ในพิธีกรรมเท่านั้น แต่ยังเป็นแรงบันดาลใจในงานหัตถกรรมอื่น ๆ เช่น การทอผ้าลายขิดที่มีลวดลายมาจากลักษณะของขันกระหย่อง เรียกว่า “ลายขิดขันกระหย่อง” ซึ่งเป็นการประยุกต์ความงามของลายสานไปสู่ลายผ้าของชาวอีสาน
.
ปัจจุบันขันกระหย่องยังพบได้ในหลายชุมชนของภาคอีสาน โดยนอกจากใช้ในพิธีกรรมแล้ว ยังถูกผลิตเป็นของที่ระลึกเพื่อขายให้นักท่องเที่ยว หลายชุมชนมีการสืบทอดภูมิปัญญานี้ผ่านการสอนการสานขันกระหย่องให้คนรุ่นใหม่ รูปแบบและลวดลายมีการพัฒนาให้มีความสวยงามประณีตมากขึ้นเพื่อให้ตรงกับความต้องการของนักท่องเที่ยวและเพื่อสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น
