ภาพของมัสยิดในความคิดของคนส่วนใหญ่ เราอาจจะนึกถึงงานสถาปัตยกรรมอิสลามที่มีโดมเป็นจุดเด่นหลัก ประกอบด้วยลายประดับพรรณพฤกษาและอักษรวิจิตร แต่รู้หรือไม่ใจกลางชุมชนแห่งหนึ่งริมคลองบางหลวงหรือคลองบางกอกใหญ่นี้ มีมัสยิดที่ไม่เหมือนที่ไหนอยู่ด้วย เพราะมีหน้าตาคล้ายกับวัดไทยจนชาวพุทธที่ได้เห็นอาจเผลอยกมือไหว้ขึ้นมา
.
มัสยิดบางหลวง หรือกุฎีขาว เป็นมัสยิดประจำชุมชนกุฎีขาวซึ่งเป็นอีกหนึ่งชุมชนมุสลิมริมคลองบางกอกใหญ่ที่มีอายุเก่าแก่หลายร้อยปี สันนิษฐานว่ามีการตั้งมัสยิดหลังแรกในชุมชนมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 1 ก่อนที่จะมีการสร้างมัสยิดหลังปัจจุบันนี้ในช่วงรัชกาลที่ 3
.
คนในชุมชนกุฎีขาวเป็นชุมชนมุสลิมสายสุหนี่หรือซุนนี ซึ่งน่าจะอพยพมาพร้อมกับกลุ่มมุสลิมอื่น ๆ ในแถบคลองบางกอกใหญ่ ไม่ว่าจะเป็นกลุ่มแขกแพและกลุ่มแขกจาม โดยเล่าว่าชุมชนนี้ตั้งขึ้นโดยพ่อค้าที่เรียกขานในนาม “โต๊ะหยี”
.
ตัวอาคารหลังปัจจุบันนี้สร้างขึ้นมาในลักษณะของสถาปัตยกรรมไทย เป็นงานพระราชนิยมในรัชกาลที่ 3 ที่มีพาไลและเสาหนารองรับชายคา รอบอาคาร ตัวอาคารจะมีสีหลักอยู่ 2 สี คือสีเขียวในส่วนของกระเบื้องมุงหลังคา และสีขาวที่ทาตลอดทั้งตัวอาคารอันเป็นที่มาของชื่อกุฎีขาวนั่นเอง ที่หน้าบันทำเป็นปูนปั้นรูปพรรณพฤกษา ตรงกลางเป็นรูปกระถางหรือพานอย่างหนึ่งที่รองรับดอกบัวที่บรรจุอักษรวิจิตรเป็นพระนามของพระเจ้าอยู่ตรงกลาง
.
ภายในอาคารเองก็จะพบเห็นร่องรอยของศิลปะไทยอยู่ด้วยทั้งในมิหร็อบและมิมบัรซึ่งสร้างขึ้นใหม่ในสมัยรัชกาลที่ 6 โดยพ่อค้าชาวจีนมุสลิมนามเจ้าสัวพุก ซึ่งมีรูปแบบศิลปะดูคล้ายกับซุ้มประตูวัดด้วย
.
บางท่านอาจจะสงสัยว่าทำไมถึงสร้างเป็นงานสถาปัตยกรรมและศิลปะแบบไทย อันที่จริงแล้วการหยิบเอาศิลปะในท้องถิ่นมาใช้เป็นเรื่องปกติและพบเห็นได้ง่ายมาก ส่วนหนึ่งก็มาจากเรื่องของวัสดุที่มี ไปจะถึงสภาพอากาศที่ทำให้มีการออกแบบอาคารที่ต้องเข้ากันกับเมืองนั้น ๆ อีกทั้งในแง่มุมหนึ่งการหยิบเอาศิลปะท้องถิ่นเพื่อความกลมกลืนและใกล้ชิดกับคนในท้องถิ่น ซึ่งในอดีตเองมัสยิดต้นสนก็เป็นทรงวัดไทยเหมือนกัน ไปจนถึงโบสถ์คริสต์หลายแห่งก็เคยสร้างคล้ายกับอาคารทรงวิลันดาก็มีเหมือนกัน
.
ในปัจจุบันนี้ มัสยิดบางหลวงก็ยังคงตั้งตระหง่านอยู่ท่ามกลางชุมชนมาจนถึงปัจจุบัน แต่ด้วยความที่อยู่ใจกลางชุมชนทำให้น้อยคนนักที่จะเดินเข้าไปดู ทั้งนี้โดยปกติแล้วจะไม่ได้เปิดให้เข้าชมภายในกันเป็นสาธารณะ แต่ผู้ที่สนใจก็สามารถลองติดต่อสอบถามผู้ดูแลก็ได้เช่นเดียวกัน
.
เรียบเรียงโดยเพจสุดโปรด by Bangkok Bank
