ในวัดพระแก้ววังหน้า หรือพระอุโบสถวัดบวรสถานสุทธาวาส นับว่าเป็นอีกหนึ่งเพชรน้ำเอกของจิตรกรรมไทย ที่มีผลงานภาพมากมายที่ได้ชื่อว่าเป็นงานชิ้นเอกของครูช่างรัตนโกสินทร์ ที่วาดทั้งตำนานพระพุทธสิหิงค์และอดีตพุทธเจ้า ไปจนถึงเทพเจ้าพราหมณ์ฮินดู แต่ถ้าพูดถึงผลงานชิ้นเอกที่ได้รับการยกย่อง ก็มีอยู่หลายภาพหนึ่งในนั้นก็คือ “ภาพทิ้งทานกัลปพฤกษ์”
.
การทิ้งทานกัลปพฤกษ์ เป็นการบริจาคหรือการพระราชทานทรัพย์อย่างหนึ่งในงานพระราชพิธีต่าง ๆ โดยมีที่มาจากการจำลองเอาต้นกัลปพฤกษ์ ซึ่งเป็นต้นไม้วิเศษในอุตรกุรุทวีปในไตรภูมิพระร่วง ซึ่งกล่าวว่าถ้าปรารถนาสิ่งใด ต้นกัลปพฤกษ์ก็จะมอบสิ่งของเหล่านั้นมาให้ ซึ่งในงานพระราชพิธีจะทำต้นกัลปพฤกษ์เป็นร้านไม้ไผ่ ลูกกัลปพฤกษ์จะเป็นลูกมะนาวที่มีเงินบรรจุอยู่ภายในเสียบไว้บนพุ่มไม้ไผ่บนร้านนั้น เมื่อถึงเวลาทิ้งทานก็จะมีเจ้าพนักงานขึ้นไปอยู่บนร้านแล้วเหวี่ยงเอาลูกกัลปพฤกษ์เข้าไปในฝูงชน
.
ในสาส์นสมเด็จ ฉบับวันที่ 22 พฤษภาคม 2480 สมเด็จฯ กรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ได้กล่าวถึงวัดบวรสถานสุทธาวาส ซึ่งตรัสชมถึงภาพวาดหนึ่งก็คือภาพทิ้งทานผลกัลปพฤกษ์ ซึ่งภาพของคนที่กำลังวุ่นวายแย่งกันเก็บกัลปพฤกษ์ดูเหมือนจริงมาก ซึ่งกรมหมื่นวรวัฒน์ (พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นวรวัฒน์สุภากร) พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ตรัสให้ข้อมูลว่าเป็นงานวาดของ “นายมั่น”
.
นอกจากนี้ยังกล่าวว่านายมั่นเป็นช่างที่มีฝีมือและไม่ได้ขี้เกียจ ซึ่งตรัสว่าโดยทั่วไปช่างจะขี้เกียจเน้นวาดแต่ภาพเนื้อเรื่องหลักให้ดี ๆ ส่วนพื้นที่ว่างในภาพก็วาดเป็นภาพกากแบบลวก ๆ ยืนเฉย ๆ แต่กับนายมั่นนี่ขันแข็งวาดภาพตัวละครย่อย ๆ ออกมาจนเต็มพื้นที่และให้แสดงอากัปกิริยาที่ดูสนุกมีพลวัติ ซึ่งก็ชี้ให้เห็นถึงความสามารถและความมานะของนายมั่นผู้นี้ด้วย
.
สำหรับผู้ที่อยากจะมาดูภาพทิ้งทานกัลปพฤกษ์ที่สมเด็จครูท่านตรัสชมก็สามารถแวะมาได้ที่อุโบสถวัดพระแก้ววังหน้าซึ่งจะเปิดให้เข้าชมถึงวันที่ 20 กันยายน ศกนี้เท่านั้น
.
เรียบเรียงโดยเพจสุดโปรด by Bangkok Bank
