“ขนมจีนแห่งบางปะอิน” ที่คุณเปรมใช้จีบแม่พลอยมีจริงไหม?

“หากมีมนต์เรียกดินเรียกฟ้า จะให้เรียกเนื้อเรียกปลา พี่จะเรียกมาให้กิน

แต่พี่เกิดมาเป็นคนเดินดิน เรียกขนมจีนบางปะอิน ได้เท่านี้แม่อย่าเคือง”

.

เสียงร้องหวาน ๆ ของคุณเปรมขับขานบทเพลง “ขนมจีนแห่งบางปะอิน” เพื่อเกี้ยวแม่พลอยในละครเวทีสี่แผ่นดินเดอะมิวสิคัล นับว่าอีกหนึ่งฉากหวาน ๆ ชวนอมยิ้มให้กับผู้ชม แต่ก็พาลให้สงสัยอยู่บ้างว่า “ขนมจีนแห่งบางปะอิน” ของคุณเปรมนี้มันมีจริง ๆ หรือเปล่านะ?

.

เนื้อหาในฉบับละครเวทีไม่ได้บอกถึงรายละเอียดชัดเจน ตลอดจนมีการบิดเนื้อหาต่างออกไปจากฉบับหนังสือ ในซึ่งในหนังสือสี่แผ่นดิน เล่าถึงตอนที่ตามเสด็จไปทอดกฐินที่วัดวิเวกวายุพัดในบางปะอิน พลอยที่อยู่ในเรือของคุณสายแล้วยังไม่ได้กินอะไร คุณเปรมก็เลยไปหาพาเรือขนมจีนมาจอดเทียบ

.

บทในหนังสือบรรยายเอาไว้ว่า “ขนมจีนราดน้ำพริกแต่พอดิบพอดี ผักทอดวางไว้ข้างหนึ่ง พริกทอดหนึ่งเมล็ด ใบบัวอ่อน ใบกะถิน ไข่ต้ม” นี่เองที่ทำให้เราสามารถรู้ได้ว่าขนมจีนบางปะอินของคุณเปรมในฉบับมิวสิคัล แท้จริงแล้วคือ “ขนมจีนน้ำพริก”

.

“น้ำพริก” ในขนมจีนนี้ ไม่ได้เหมือนกับ “น้ำยา” ซึ่งแตกต่างตั้งแต่วัตถุดิบที่ใช้ไปจนถึงรสชาติและเครื่องเคียง มีการนำกุ้งต้มสุกไปโขลกกับถั่วคั่วและน้ำพริก (ในตำรับสายเสาวภาระบุว่าเป็นน้ำพริกเผา) มีการใช้ระกำ มะกรูด มะนาว น้ำตาล น้ำเคยดี มีการเจียวกระเทียมเอามาโรยหน้าน้ำพริกนี้ด้วย โดยน้ำพริกขนมจีนที่ได้มานี้จะมีรสหวาน แตกต่างไปจากน้ำยาที่มักทำมาให้มีรสเผ็ด

.

ในส่วนของเครื่องเคียงน้ำจีนน้ำพริกนั้นก็นับว่าอลังการและหลากหลาย อย่างในตำรับสายเสาวภามีอยู่ 12 อย่าง คือ เหมือด ผักผัด ผักชุบแป้งทอด ทอดมันกรอบ ทอดมันปลา ทอดมันกุ้ง พริกแห้งทอด ไข่ต้มแข็ง ผักดิบ แจงรอน ข้าวเม่าทอด และกล้วยแขก

.

อาหารจานนี้เป็นขนมจีนที่มีความนิยมสูงในภาคกลาง จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่จะไปเจอในอยุธยาอย่างในเรื่องสี่แผ่นดินว่าไว้ แต่ทั้งนี้ขนมจีนน้ำพริกในปัจจุบันอาจจะมีการลดทอนไปบ้างในส่วนของเครื่องเคียงหรือเหมือด ทำให้ขนมจีนน้ำพริกแบบบ้าน ๆ อาจจะไม่ได้มีครบถ้วนถึง 12 อย่างแบบในตำรับของสายเสาวภาข้างต้น