.“พระรามลงสรง” ชื่อนี้น่าจะเป็นอีกชื่อหนึ่งที่ใครหลาย ๆ คนนึกถึงเวลาที่กล่าวถึงอาหารชื่อแปลกที่คนไทยคิดหาเอามาตั้งชื่อกัน เจ้าอาหารที่เป็นข้าว ตามด้วยผัก หมู แล้วมีซอสราดนี้ นับว่าเป็นอีกหนึ่งอาหารที่มีประวัติความเป็นมา และการผสมผสานของวัฒนธรรมอยู่หลายวัฒนธรรมในจานเดียวเลย
ตามประวัติแล้ว กล่าวกันว่าพระรามลงสรงนี้ มันคืออาหารอย่างเดียวกันกับที่เรียกว่า “ซาแต๊ปึ่ง” (沙茶飯) แน่นอนว่าถ้าเราลองเอาชื่อไปสืบค้นดูจะเห็นว่าหน้าตามันก็ไม่ได้เหมือนกับพระรามลงสรงที่พบกันทั่วไปในไทยเสียทีเดียว แต่ก็มีอะไรหลาย ๆ อย่างที่เหมือนกัน คือเป็นข้าว ที่มีผักบุ้งจีน มีเนื้อหมู แล้วราดด้วยซอส ซึ่งของที่เห็นในไทยเราจะเป็นซอสสีส้มข้น ๆ เหมือนอย่างน้ำจิ้มสะเต๊ะ
ชื่อซาแต๊ปึ่งนี้เป็นชื่อแต้จิ๋ว ซึ่งสามารถถอดความหมายของชื่อได้ว่า “ข้าวสะเต๊ะ” โดย “ซาแต๊” ในที่นี้สันนิษฐานกันว่าเป็นคำยืมมาจากคำอินโด-มลายู นั่นก็คือคำว่าสะเต๊ะ อย่างหมู/เนื้อสะเต๊ะนั่นเอง
อ้าว สะเต๊ะเกิดที่อินโดนีเซีย แล้วเกี่ยวอะไรกับจีนล่ะ บางแหล่งข้อมูลระบุว่าซาแต๊ปึ่ง เกิดมาในแผ่นดินใหญ่ แต่ทั้งนี้ในเมื่อชื่อซาแต๊นี้มันเกี่ยวข้องกับสะเต๊ะ ก็อาจเป็นไปได้ว่าอาหารจานนี้น่าจะเกิดขึ้นมาในภูมิภาคหนานหยางหรือทะเลใต้ที่ชาวแต้จิ๋วจำนวนมากได้อพยพลงมามากกว่า (ท่านใดมีความเห็นอื่น ๆ สามารถบอกเล่ากันได้) และได้รับเอาอาหารท้องถิ่นอย่างสะเต๊ะ มาดัดแปลงปรับเปลี่ยนจนกลายเป็นอาหารจานใหม่ขึ้นมา ก่อนที่จะเดินทางเข้ามาสู่ในดินแดนไทย
การเดินทางของซาแต๊ปึ่งมาถึงไทยนั้น ไม่ได้มีหลักฐานเชิงประจักษ์แน่ชัดว่ามาพร้อมกับชาวจีนโพ้นทะเลระลอกไหน บ้างก็ว่าอาจจะเก่าถึงสมัยพระเจ้ากรุงธนบุรี แต่ก็อาจเป็นไปได้ว่าอาจจะเข้ามาในกรุงรัตนโกสินทร์ โดยในหนังสือ “60 ปีโพ้นทะเล” ของ อู๋จี้เยียะ ก็เล่าว่าถึงอาหารจานนี้อยู่เหมือนกัน พร้อมกับบอกเหตุของการที่มีชื่อไทยว่าพระรามลงสรงเอาไว้ด้วย โดยกล่าวว่าผักสีเขียว เป็นตัวแทนของพระรามซึ่งถูกนำไปจุ่มน้ำร้อน เสมือนว่าเป็นการลงสรงนั่นเอง
พระรามลงสรง นับว่าเป็นอีกหนึ่งอาหารที่สะท้อนให้เห็นการผสมผสานของวัฒนธรรมได้ดีอีกจานหนึ่ง ซึ่งเราสามารถเห็นได้ถึงการเดินทางของอาหารจานนี้ผ่านวัตถุดิบที่รังสรรค์ขึ้นมา จากสำรับจีนอิทธิพลมุสลิม พระรามลงสรงก็ได้เดินทางเข้ามาสู่ดินแดนไทย แม้ว่าในปัจจุบันอาจจะไม่ได้เป็นอาหารที่ได้รับความนิยมสูง แต่ก็เป็นอีกหนึ่งรสชาติเก่า ๆ ที่มีความเป็นมาที่น่าสนใจอยู่เหมือนกัน
#จานโปรด #พระรามลงสรง #ไทย #จีน #มุสลิม #BBL #BangkokBank #ธนาคารกรุงเทพ
