เราเองก็เป็นอีกคนหนึ่งที่ชื่นชอบสะเต๊ะมาก ๆ กินได้หลายสิบไม้ไม่รู้จักพอ ซึ่งแน่นอนว่าหมูสะเต๊ะ จะกินแบบเพรียว ๆ เดี่ยว ๆ เลยก็คงจะได้รสชาติที่ยังไม่สุดมากนัก ยังต้องมีเครื่องเคียงและน้ำจิ้มที่คอยเพิ่มรสชาติของสะเต๊ะให้รสอร่อยยิ่งขึ้นไปอีก ส่วนตัวแล้วชอบซอสน้ำจิ้มสะเต๊ะที่หอมกลิ่นถั่วและรสชาติหวาน ๆ แต่อย่างไรก็ดี มันยังมีอีกน้ำจิ้มหนึ่งที่นิยมเสิร์ฟพร้อมกับหมูสะเต๊ะ นั่นก็คือ “อาจาด” ที่เราชอบจิ้มกินแต่แตงกวาเอา
.
“อาจาด” นับว่าเป็นอีกหนึ่งเครื่องจิ้มเก่าแก่และน่าจะเดินทางเข้ามายังประเทศไทยพร้อมกับสะเต๊ะ โดยเป็นอีกหนึ่งเครื่องจิ้มยอดนิยมในคาบสมุทรมลายูที่มีกินทั้งในอินโดนีเซียไล่มาจนถึงมาเลเซียและภาคใต้ของไทยเราก่อนที่จะเดินทางมายังส่วนกลางอย่างกรุงเทพมหานคร แต่ทั้งนี้ ต้นทางจากฝั่งมลายูเองก็มีความเป็นไปได้ว่าอาจจะรับอิทธิพลมาจากทางอนุทวีปอินเดียที่มีของอย่างหนึ่งที่มีชื่อคล้าย ๆ กัน
.
ที่อินเดีย รากคำของอาจาด มาจากคำว่าอจารฺ ซึ่งอจารฺของอินเดียเป็นของดองอย่างหนึ่ง โดยกรรมวิธีการดองนี้ก็เป็นอะไรที่มีต้นกำเนิดมาในอนุทวีปอินเดีย และสันนิษฐานว่าได้เดินทางมาผ่านกระบวนการภารตภิวัฒน์สู่อุษาคเนย์ เอเชียบ้านเรา โดยขึ้นฝั่งและได้รับความนิยมมาในนูซันตาราและมลายู มากกว่าในพื้นที่ของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ภาคพื้นทวีป โดยในบันทึกของชาวตะวันตกเองก็มีบันทึกเอาไว้ว่ามีการทำบริโภคกันในหมู่กะลาสีชาวมุสลิมที่ทางโจฬะมณฑล และมีการนำออกไปขายไกลถึงฝั่งรัฐอาเจะฮ์ในอินโดนีเซียด้วย
.
ลักษณะของอาจาด จะเป็นการนำผักต่าง ๆ อย่างแตงกวา หอมใหญ่ พริก หอมแดง ลงไปดองในน้ำส้มสายชู ใส่น้ำตาลใส่เกลือแตกต่างไปตามแต่ละท้องถิ่น ใช้เป็นเครื่องเคียงกินกับอาหารหลายอย่างในฝั่งอินโดนีเซียและมาเลเซียอย่างเช่นกินกับมะตะบะบ้าง กินกับสะเต๊ะบ้าง หรือกินกับนาซิโกเร็งก็ยังมี
