เชื่อว่าหลาย ๆ คนอาจจะเป็นแฟนคลับน้องเกลกัน เมื่อไม่นานมานี้อาจจะได้เห็นเรื่องที่ว่าน้องเกลอยากห่อข้าวปลาทูทอดกับข้าวเหนียวไปกินที่โรงเรียน พร้อมกับถามด้วยคำถามสุดไร้เดียงสาขึ้นมาว่า “แล้วปลาทูมันจะดิ้นไหม” ทำเอาแฟนคลับหลาย ๆ คนเอ็นดูกับความน่ารักของน้องเกลกัน ปลาทูนับว่าเป็นอีกหนึ่งปลาที่มีการบริโภคอย่างแพร่หลายในสังคมไทยมายาวนานอีกชนิดหนึ่งเลย จึงไม่แปลกใจนักถ้าน้องเกลจะอยากกินปลาทูขึ้นมา
สันนิษฐานกันว่าคนไทยน่าจะรู้จักกับปลาทูมานานพอสมควร แต่อย่างไรก็ดี ปลาทูเป็นปลาทะเล ทำให้ในช่วงสุโขทัย-อยุธยาอาจจะไม่ได้เป็นปลาที่มีการบริโภคเป็นหลัก อาจจะมีแต่ก็เป็นสินค้าที่เดินทางมาจากหัวเมืองชายทะเล ความนิยมของปลาทูน่าจะได้รับความนิยมเป็นพิเศษหลังจากที่ได้ตั้งราชธานีแห่งใหม่ในธนบุรีหรือรัตนโกสินทร์ที่เขยิบเข้ามาใกล้ทะเลมากขึ้น ซึ่งเจ้าปลาทูนี้มีอยู่อาศัยในน่านน้ำเปิดทั่วไป ตั้งแต่ทะเลจีนใต้ยันอ่าวไทยของเรา แต่อย่างไรก็ดีหลักฐานที่เป็นลายลักษณ์ชัดเจนว่าเรารู้จักปลาทูก็มีบันทึกไว้ในสมัยรัตนโกสินทร์ เช่นในอักขราภิธานศรับท์ ของ หมอบรัดเลย์ เป็นต้น
นอกจากนี้แล้ว ปลาทูก็นับว่าเป็นอีกหนึ่งปลาที่ล้นเกล้ารัชกาลที่ 5 ทรงโปรด และสนพระทัยเป็นอย่างมากด้วย ซึ่งก็พอจะมีพระราชหัตถเลขาที่เคยกล่าวถึงปลาทูไว้หลายครั้งด้วยกัน ตลอดจนนำมาสู่การคิดค้นข้าวต้มสามกษัตริย์ที่เป็นการนำเอาปลาทูมาเป็นส่วนประกอบของข้าวต้มนี่เอง
สำหรับวิธีการถนอมอาหารปลาทูนี้ ในหนังสือ ชีวิตในวัง ของหม่อมหลวงเนื่อง นิลรัตน์ ก็เคยมีกล่าวถึงการเก็บปลาทูเอาไว้ว่ามีการใช้วิธีทอดปลาทูแล้วนำลงไหแช่กับน้ำมันหมูเพื่อถนอมอาหารด้วย โดยสาเหตุที่ต้องถนอมนี้ในหนังสือบอกว่าเมื่อถึงปลาทูมีหน้าของมัน ถ้าหมดหน้าฤดูปลาทูก็จะไม่มีให้กินต้องรอปีถัดไป ซึ่งตรงนี้มีการศึกษาพฤติกรรมปลาทูเอาไว้ในสมัยรัชกาลที่ 6 โดยกรมรักษาสัตว์น้ำ (กรมประมงในปัจจุบัน) ด้วย
อย่างไรก็ดี ต่อมาการประมงของไทยได้รับพัฒนาจากการที่เริ่มมีการใช้เรืออวนตังเก ทำให้สามารถจับปลาทูได้เป็นจำนวนมากจนเกินความต้องการของตลาดในประเทศ ทำให้เกิดการทำปลาทูเค็มเพื่อส่งออกไปต่างประเทศ โดยมีลูกค้ารายสำคัญอย่างอินโดนีเซีย สิงคโปร์ และฮ่องกง เป็นต้น อีกทั้งการประมงไทยที่มีพัฒนาการอย่างต่อเนื่องในช่วงปลายพุทธศตวรรษที่ 25 ทำให้ไทยกลายเป็นเบอร์ต้น ๆ ที่ส่งออกสัตว์น้ำแปรรูปด้วย เรียกได้ว่าปลาทูเป็นอีกหนึ่งปลาเศรษฐกิจสำคัญของไทยเลยทีเดียว ที่ดัง ๆ ในไทยก็เช่นปลาทูแม่กลองเจ้าของฉายา “หน้างอคอหัก” นี่เอง
เรื่องราวของปลาทูข้างต้นได้สะท้อนให้เห็นถึงความเป็นมาและความสำคัญของเจ้าปลาชนิดนี้ที่อยู่คู่กับสังคมไทยมาช้านาน ตลอดจนไม่ได้เป็นปลาที่ถูกจำกัดเอาไว้กับชนชั้นใดชนชั้นหนึ่ง หากแต่ได้รับความนิยมในการบริโภคไปทั่ว ทั้งในไทย ไปจนถึงในต่างแดนที่ไทยได้ทำปลาทูเค็มส่งออกไปขาย ปลาทูจึงเป็นมากกว่าแค่ปลาธรรมดาทั่วไป หากแต่เป็นวัฒนธรรมและเศรษฐกิจของไทยในอีกทางหนึ่ง
#น้องเกล#น้องเกลไปโรงเรียน#ปลาทูมันจะดิ้นไหม#ปลาทู#ปลา#อาหารไทย#ประวัติศาสตร์#อาหาร#จานโปรด#BBL#BangkokBank#ธนาคารกรุงเทพ
