ในพิธีกรรมไทย 
ที่เปี่ยมด้วยศรัทธาและความละเอียดอ่อน “เครื่องทองน้อย” 
คือหนึ่งในองค์ประกอบที่งดงามและทรงคุณค่า ทั้งในเชิงวัฒนธรรมและจิตวิญญาณ เป็นสัญลักษณ์แห่งความเคารพและการบูชา
.
เครื่องทองน้อยนั้น เป็นเครื่องบูชาขนาดเล็กที่ประกอบด้วย เชิงเทียน 1 เชิง 
เชิงธูป 1 เชิง และกรวยดอกไม้ 3 กรวย โดยมีการจัดวางอย่างประณีต ธูปอยู่ซ้าย เทียนอยู่ขวา ของผู้จุด เพื่อใช้ในงานสำคัญ อย่างเช่น บูชาพระบรมสารีริกธาตุ สักการะพระบรมศพ พระบรมอัฐิ บูชาพระธรรมในพิธีแสดงพระธรรมเทศนา หรือแม้กระทั่งการเคารพศพและอัฐิของผู้ที่ล่วงลับ 
.
จัดเครื่องให้สวย… ต้องเข้าใจตำแหน่ง การจัดเครื่องทองน้อยไม่ได้วางอย่างไรก็ได้ แต่มี “ศาสตร์แห่งความพอดี” เช่น
วางพานพุ่มดอกไม้ไว้ด้านนอกของพานรอง 
หันกรวยดอกไม้เข้าหาสิ่งที่เราต้องการบูชา 
วางธูปซ้ายมือ เทียนขวามือของผู้จุด
ในกรณีบูชาศพ ธูปและเทียนต้องหันเข้าหาศพ
หากต้องการแสดงความเคารพสูงสุด เช่นในการตั้งศพบูชาธรรม ควรมี “เครื่องใน” ที่หันธูปเทียนเข้าหาศพ และ “เครื่องนอก” ที่หันออกมายังผู้จุด หากจัดพร้อมกันให้ “เครื่องใน” อยู่ทางขวาของ “เครื่องนอก” เพื่อความเรียบร้อยงดงามตามแบบแผน
.
แม้จะไม่มีชุดเครื่องทองน้อยจริง ก็สามารถใช้กระถางธูป 1 กระถาง ธูป 3 ดอก เชิงเทียน 1 คู่ แจกันดอกไม้ 1 คู่ หรือพานวางดอกไม้ก็พอได้ โดยถือหลักการว่า การบูชาผู้ล่วงลับ โดยเฉพาะพระมหากษัตริย์นั้น เสมือนการบูชาพระโพธิสัตว์ จึงสามารถจัดเครื่องบูชาในลักษณะคล้ายกับการบูชาพระรัตนตรัยได้เลย
.
ในการจุดเครื่องทองน้อยนั้น จุดธูปก่อนเทียน เพราะเปรียบดั่ง “คุณงามความดี” ที่หอมอบอวลก่อนเป็น “แสงสว่าง” แห่งบุญกุศล
รูปแบบการจุดแบ่งออกเป็น 2 กรณีใหญ่ ๆ
กรณีที่ประธานพิธีเป็นพระสงฆ์ : จุดเทียนส่องธรรมก่อนรับศีล แล้วจึงจุดเครื่องทองน้อยบูชาธรรม
กรณีที่ประธานพิธีเป็นฆราวาส : จุดเทียนส่องธรรม และเครื่องทองน้อยไปพร้อมกัน
แล้วจึงรับศีล
แต่ละกรณีจุดอย่างไร มาดูกัน!
1. พระสงฆ์ – พระสงฆ์
จุดเทียนส่องธรรม จุดเครื่องทองน้อยหน้าศพ รับศีล แล้วจึงจุดเครื่องทองน้อยบูชาธรรม
2. พระสงฆ์ – ฆราวาส
จุดเทียนส่องธรรม จุดเครื่องทองน้อยทั้ง 2 ชุดที่หน้าศพ รับศีล แล้วจึงจุดเครื่องทองน้อยหน้าประธาน
3. ฆราวาส – พระสงฆ์
จุดเทียนส่องธรรม จุดเครื่องทองน้อยหน้าประธาน จุดเครื่องทองน้อยหน้าศพ รับศีล แล้วจึงจุดเครื่องทองน้อยบูชาธรรมที่หน้าหีบ
4. ฆราวาส – ฆราวาส
จุดเทียนส่องธรรม และจุดเครื่องทองน้อยทั้งหมดพร้อมกัน แล้วจึงรับศีล
.
เครื่องทองน้อยอาจดูเป็นของเล็ก ๆ แต่กลับสะท้อนให้เห็นถึง “หัวใจ” 
ของวัฒนธรรมไทยที่เคารพผู้ล่วงลับด้วยความอ่อนน้อม งดงาม และเปี่ยมด้วยความหมาย ทุกขั้นตอน ทุกตำแหน่ง ล้วนเป็นเครื่องเตือนใจให้เรากระทำทุกอย่างด้วยความระมัดระวัง และศรัทธา
