เรื่องราวของ “วิชัยกุล”
เป็นตัวอย่างอันงดงามของการสืบทอดงานหัตถศิลป์ที่มีรากฐานมาจากอดีต ควบคู่กับการปรับตัวให้ทันสมัยเพื่อตอบสนองความต้องการในยุคปัจจุบัน
.
เริ่มต้นจากยุคการก่อตั้งเมืองเชียงใหม่ ที่ช่างสิบหมู่ในชุมชนวัวลาย ซึ่งบรรพบุรุษของวิชัยกุลอย่าง “อุ๊ยทวดจันทร์เป็ง”
ได้สร้างงานเครื่องเขินอันประณีต ตระกูลนี้ยังคงรักษาเอกลักษณ์ไว้ พร้อมกับนำมาพัฒนาภายใต้แบรนด์ “วิชัยกุล” ![]()
.
วิวัฒนาการของเครื่องเขินวิชัยกุล งานเครื่องเขินของวิชัยกุลประกอบด้วยสองแนวทางสำคัญ ได้แก่
งานอนุรักษ์นิยม : ผลิตภัณฑ์ที่คงความโบราณและใช้ในพิธีสำคัญ เช่น งานพระราชพิธี วัด และพระพุทธรูปลงรักปิดทอง ผลิตภัณฑ์เหล่านี้เป็นตัวแทนแห่งวัฒนธรรมที่ยืนหยัดผ่านกาลเวลา
งานร่วมสมัย : การผสมผสานระหว่างเทคโนโลยีและหัตถศิลป์ เพื่อสร้างผลิตภัณฑ์ที่ใช้งานได้จริงในชีวิตประจำวัน เช่น กระเป๋าถือ
เคสโทรศัพท์
กล่องนามบัตร และ Wireless Charger ด้วยความร่วมมือกับ สวทช. วิชัยกุลได้พัฒนาน้ำยาเคลือบ ที่ช่วยปกป้องลวดลายอันวิจิตรจากการเลือนหาย
.
เครื่องเขินของชาวไทยเขิน ที่อพยพมาเมืองไทย โดดเด่นด้วยโครงสร้างไม้ไผ่สานที่เบา
แต่แข็งแรง และเคลือบด้วยยางรักสีดำซ้ำหลายชั้นจนมันวาว ก่อนวาดลวดลายด้วยมือ ซึ่งอาจเป็นลายรดน้ำปิดทอง ลายขูดโบราณ ลายเพ้นท์สีอะคริลิก หรือการตกแต่งด้วยเปลือกไข่ ![]()
.
ลวดลายของเครื่องเขินวิชัยกุลมีเอกลักษณ์เฉพาะที่แสดงถึงฝีมือและจินตนาการของช่างแต่ละคน ซึ่งได้รับสิทธิบัตรด้านศิลปกรรมในปี พ.ศ. 2558-2559
.
จุดเปลี่ยนและการฟื้นฟู ในยุค พ.ศ. 2518 ซึ่งเป็นยุครุ่งเรืองของการท่องเที่ยวที่เชียงใหม่ เครื่องเขินวิชัยกุลเป็นหนึ่งในจุดหมายสำคัญของนักท่องเที่ยว ต่อมาเมื่อเศรษฐกิจถดถอย แบรนด์ได้กลับมาตั้งถิ่นฐานที่ถนนนันทาราม พร้อมกับการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์เครื่องเขินในวัดนันทาราม ซึ่งเป็นศูนย์รวมองค์ความรู้เพื่อสืบสานมรดกศิลปะชิ้นนี้ ![]()
.
วิชัยกุล ไม่เพียงเป็นแบรนด์ที่สะท้อนถึงมรดกวัฒนธรรมล้านนา แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของการพัฒนาและสร้างสรรค์ที่ทันสมัย สร้างคุณค่าให้กับงานหัตถกรรมไทยในเวทีระดับโลกอย่างน่าภาคภูมิใจ

