ลายหงส์ 
หรือที่บางครั้งเรียกว่า ลายนกกินน้ำร่วมต้น เป็นลายผ้าทอที่มีความงดงามและสื่อความหมายลึกซึ้งถึงความรัก ความสมานสามัคคี และการแบ่งปัน
.
ลวดลายนี้เป็นตัวแทนของการอยู่ร่วมกันอย่างกลมเกลียว โดยมีแรงบันดาลใจจากธรรมชาติที่แสดงถึงความสามัคคีในทุกมิติของชีวิต 
.
ลายโคม 
เป็นการออกแบบที่มีลักษณะของ สี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนและสี่เหลี่ยมย่อมุม ซึ่งมีความคล้ายคลึงกับโคมแขวนที่ใช้เป็นเครื่องประดับในงานบุญ เช่น วันเพ็ญเดือนยี่ (ลอยกระทง) 
โคมแขวนเหล่านี้มีบทบาทในการบูชาพระพุทธเจ้าและสะท้อนถึงความศรัทธาทางศาสนา ลวดลายโคมทำหน้าที่เป็นกรอบล้อมลายหงส์ ช่วยเสริมให้ลวดลายดูโดดเด่นและสง่างามยิ่งขึ้น
.
ลายหงส์ในโคม เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สืบทอดจาก กลุ่มชาติพันธุ์ไทยวน หรือ คนเมือง ในเชียงใหม่ ลายนี้ไม่เพียงแค่เป็นศิลปะบนผืนผ้า 
แต่ยังสะท้อนถึงวิถีชีวิต ศิลปะ ประเพณี และความเชื่อของชาวล้านนา ที่ส่งต่อกันมาหลายชั่วอายุคน
.
ความงดงามของลายหงส์ปรากฏอย่างเด่นชัดบนผ้าซิ่นตีนจกของเจ้านายในราชสำนักล้านนา โดยเฉพาะในผ้าซิ่นของพระราชชายาเจ้าดารารัศมี ชายาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5
.
ลวดลายนี้จึงไม่เพียงแต่เป็นเพียงศิลปะการทอผ้า แต่ยังเป็นภาษาแห่งวัฒนธรรมที่บอกเล่าเรื่องราวชีวิต ประเพณี และภูมิปัญญาของชาวล้านนาที่สืบทอดกันมาช้านาน
