งานฝีมือไทย ศิลปะแห่งการ ฉลุลายไม้จันทน์

การฉลุลายและขัดแต่งไม้จันทน์ ⚜️เป็นงานหัตถศิลป์อันทรงคุณค่าของช่างไทย ที่สืบทอดมาจากภูมิปัญญาบรรพบุรุษ ด้วยความประณีตและความชำนาญอย่างสูง ช่างฝีมือจะคัดเลือกไม้จันทน์ที่มีคุณภาพดี 🪵 มีความหอมและเนื้อไม้เนียนละเอียด เริ่มจากการเลือกท่อนไม้ที่มีความสมบูรณ์ ปราศจากตำหนิ✨

.

กระบวนการฉลุลาย เป็นงานที่ต้องอาศัยความชำนาญและความอดทนอย่างยิ่ง ช่างจะใช้เครื่องมือพิเศษในการแกะสลักและฉลุลวดลายอย่างพิถีพิถัน โดยแต่ละลวดลายมักมีความหมายทางวัฒนธรรมหรือมีที่มาจากธรรมชาติ บางครั้งจะประกอบเป็นช่อไม้จันทน์ที่มีความสวยงามราวกับงานศิลปะชั้นสูง

.

เทคนิคการขัดแต่งไม้จันทน์ 🧑‍🔧 เป็นขั้นตอนที่สำคัญ ช่างจะใช้กระดาษทรายหลายเบอร์เพื่อขัดให้พื้นผิวเนียนเรียบ สร้างความมันวาวและความลื่นไหลของลวดลาย บางครั้งจะใช้น้ำมันหอมระเหยบางชนิดช่วยเพิ่มความหอมและปกป้องเนื้อไม้ 🌬 การประกอบเป็นช่อไม้จันทน์จะต้องอาศัยความประณีตในการต่อประกอบแต่ละชิ้นส่วนอย่างกลมกลืน

.

นายจักรกริศษ์ สุขสวัสดิ์ หรือครู “จักรกริศษ์” ครูภูมิปัญญาไทย ด้าน ศิลปกรรม ที่ได้รับการเชิดชูเกียรติจาก สํานักงานเลขาธิการสภาการศึกษา ปี พ.ศ. 2548✨ เป็นผู้มีทักษะ ความสามารถ และทรงภูมิปัญญาด้านงานประดับมุก เริ่มฝึกฝน เรียนรู้ และสร้างสรรค์งานศิลปะไทยโบราณ แขนงงานประดับ มุก จนถึงปัจจุบันเป็นผู้อนุรักษ์ สืบสาน และ สร้างสรรค์ งานประณีตศิลป์ชั้นสูง

.

ผลงานของ “ครูจักรกริศษ์” มีมากมายซึ่ง ครูได้สร้างสรรค์ผลงานอันทรงคุณค่าไว้หลายอย่าง งานหัตถศิลป์ล่าสุดที่ได้ประดิษฐ์นั่นก็คือ ออกแบบ “ช่อไม้จันทน์” เพื่อใช้ในงาน ประชุมเพลิง ภริยาของ “พล.ท.จูมมะลี ไซยะสอน” อดีตประธานสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว

.

สำหรับการประดิษฐ์ “ช่อไม้จันทน์” 🌼 ครูจักรกริศษ์ อธิบายว่า จะใช้ในงาน ประชุมเพลิง หรือถวายเพลิงสรีระสังขาร พระสงฆ์เถระชั้นผู้ใหญ่ และชนชั้นสูงในคณะรัฐบาล ของสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (สปป.ลาว) โดย “ช่อไม้จันทน์” ในพิธีดังกล่าว ครูได้แรงบันดาลใจมาจาก “ดอกสุมนทา” ดอกไม้ที่ปรากฎอยู่ใน ภาพจิตรกรรม โบสถ วิหาร ศิลปะล้านช้าง หรือสปป.ลาว

.

ในปัจจุบัน เป็นดอกไม้ตามคติธรรมศิลปะล้านช้าง หมายถึง ดอกไม้ในแดนนิพพาน เทคนิคที่ครูใช้ คือ นำแบบลายเส้นที่ได้มาเป็นแบบในการฉลุ โดยใช้ไม้จันทน์หอมที่ส่งตรงมาจากหลวงพระบาง ที่มีความหนา 3 มิลลิเมตร และ 4 มิลลิเมตร มาฉลุลาย (ด้วยโครงเลื่อยฉลุ) ซ้อนลาย หรือที่เรียกว่าลายซ้อนไม้ ผสมการขัดตกแต่งด้วยกระดาษทราย โดยขัดตกแต่ล กลีบ ก้าน ช่อดอก ใบ จากนั้นจึงนำมาประกอบเป็นช่อลาย

.

ความสำคัญทางวัฒนธรรมของงานฉลุลายไม้จันทน์ ไม่เพียงแค่ความสวยงาม แต่ยังเป็นการสืบทอดภูมิปัญญาและศิลปวัฒนธรรมไทย มักใช้ในงานพิธีกรรมสำคัญ โดยเฉพาะในพิธีศพ เป็นเครื่องหอมและของชำร่วยที่มีความหมายทางจิตวิญญาณ แสดงถึงความเคารพและความกตัญญู