โต๊ะมุก 
เป็นงานศิลปหัตถกรรมชั้นเลิศของไทยที่มีประวัติศาสตร์อันยาวนาน ย้อนกลับไปถึงสมัยอยุธยาตอนปลาย ราวพุทธศตวรรษที่ 22-23
.
ในยุคที่การค้าขายกับต่างประเทศ 
โดยเฉพาะจีนและตะวันตก เฟื่องฟูถึงขีดสุด นำมาซึ่งวัสดุล้ำค่าอย่างเปลือกหอยมุกจากทะเลอันดามันและอ่าวไทย 
รวมถึงหอยเป๋าฮื้อจากญี่ปุ่นและจีน
.
กระบวนการสร้างโต๊ะมุกนั้นซับซ้อนและใช้เวลานาน 
เริ่มจากการคัดเลือกไม้เนื้อดี มักเป็นไม้สัก ไม้มะเกลือ หรือไม้ขนุน มาขึ้นโครงสร้างโต๊ะ จากนั้นช่างจะทารักสีดำลงบนพื้นผิวไม้ให้ทั่ว รอให้แห้งสนิท แล้วจึงเริ่มกระบวนการประดับมุก โดยนำเปลือกหอยมุกมาตัดเป็นชิ้นเล็ก ๆ ตามลวดลายที่ออกแบบไว้ 
แล้วฝังลงบนพื้นรักสีดำ ใช้เวลาในการสร้างสรรค์นับเดือนหรือบางชิ้นอาจใช้เวลาเป็นปี
.
ลวดลายบนโต๊ะมุกมักเป็นภาพเล่าเรื่องจากวรรณคดีไทย เช่น รามเกียรติ์ อิเหนา พงศาวดาร หรือภาพธรรมชาติอันงดงาม เช่น ดอกไม้ นก ผีเสื้อ 
ซึ่งแต่ละลายล้วนแฝงความหมายและคติธรรมไว้อย่างลึกซึ้ง นอกจากนี้ ยังมีการผสมผสานศิลปะจีนเข้ามาด้วย โดยเฉพาะในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น ทำให้เกิดลวดลายที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว
.
ในอดีต โต๊ะมุกถือเป็นเครื่องใช้ในราชสำนักและบ้านขุนนางชั้นสูง มีทั้งโต๊ะเครื่องแป้ง โต๊ะเขียนหนังสือ โต๊ะวางของมีค่า หรือแม้แต่ฐานพระพุทธรูป สะท้อนถึงฐานะและรสนิยมอันประณีตของเจ้าของ ความเชื่อโบราณยังกล่าวว่า การมีโต๊ะมุกไว้ในบ้านจะช่วยเสริมบารมี เพิ่มพูนทรัพย์สินเงินทอง 
และปกป้องคุ้มครองผู้อาศัย
.
ในปัจจุบัน แม้ว่าโต๊ะมุกจะไม่ได้ใช้งานในชีวิตประจำวันเหมือนในอดีต แต่ก็ยังคงได้รับความนิยมในฐานะงานศิลปะชั้นสูง เป็นที่ต้องการของนักสะสมทั้งชาวไทยและต่างชาติ โต๊ะมุกโบราณบางชิ้นมีมูลค่าสูงถึงหลายล้านบาท นอกจากนี้ ยังมีการประยุกต์เทคนิคการประดับมุกมาใช้กับเครื่องใช้ร่วมสมัย เช่น กรอบรูป กล่องเครื่องประดับ หรือแม้แต่เฟอร์นิเจอร์สมัยใหม่ เพื่อเพิ่มมูลค่าและความสวยงาม
.
โต๊ะมุกจึงไม่เพียงเป็นเครื่องเรือนที่สวยงามเท่านั้น แต่ยังเป็นตัวแทนของมรดกทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญา และความภาคภูมิใจของชนชาติไทย ที่เชื่อมโยงอดีตอันรุ่งเรืองสู่ปัจจุบัน และยังคงสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจและวัฒนธรรมให้แก่ประเทศไทยอย่างต่อเนื่อง
