วัฒนธรรมอาหารกับพิธีการต่าง ๆ เองก็มีความข้องเกี่ยวกันมาเป็นระยะเวลานานในเรื่องของความสิริมงคลโดยจะสื่อออกมาผ่านอาหารซึ่งจะทำหน้าที่เป็นสัญลักษณ์หรือภาพแทนของบางสิ่งบางอย่าง ซึ่งปรากฏให้เห็อยู่แทบทุกวัฒนธรรมเช่น อาหารประเภทเส้นในวัฒนธรรมจีนที่เป็นสัญญะของชีวิตที่ยืนยาว นมวัวในวัฒนธรรมฮินดูที่ถือว่าเป็นสัญญะของการให้ชีวิตและเป็นของขวัญจากพระเจ้า เป็นต้น
.
ในวัฒนธรรมการแต่งงานของชาวอุษาคเนย์เองก็มีขนมที่ถูกใช้เป็นสัญลักษณ์อยู่หลายชนิด ซึ่งในที่นี้เราจะมาพูดถึงขนมวงกลม ๆ มีรูตรงกลางคล้ายโดนัทนี้ ที่มีชื่อเรียกกันว่า “ขนมกง”
.
ขนมกงเป็นขนมที่ทำมาจากถั่วเป็นหลัก มีลักษณะโปร่ง ไม่ทึบเหมือนโดนัท ซึ่งจะมีหน้าตาคล้ายกับกงเกวียน ซึ่งเป็นที่มาของชื่อขนมกง มีการพาดไขว้เป็นกากบาทที่กลางขนมด้วยคล้ายขนมเพรทเซล โดยขนมกงนี้ก็มีในกัมพูชาด้วย แต่ขนมกงกัมพูชาไม่มีการพาดไขว้ที่กลางขนมและไม่โปร่งเท่าขนมกงของไทย วัฒนธรรมของขนมคล้ายโดนัทนี้ปรากฏให้เห็นอยู่ในหลายประเทศของภูมิภาคอุษาคเนย์
.
สำหรับในประเทศไทย ขนมกงเป็นขนมที่ทำกินกันในหลายเทศกาล เช่นในงานสารทเดือนสิบของภาคใต้ ขนมกงก็จะถูกใช้เป็นสัญญะของวัฏจักร หรือพระธรรมจักรในพระพุทธศาสนาที่หมุนไปข้างหน้าเรื่อย ๆ วนเวียนเป็นวัฏจักร ในขณะที่ในงานแต่งงาน ขนมกงจะถูกใช้เป็นสัญลักษณ์ของความรักที่ไม่มีที่สิ้นสุด วนเวียนไปเรื่อย ๆ ไม่มีขาดช่วงเหมือนกับกงเกวียนนั่นเอง โดยเป็นขนมที่ถูกใช้ในขันหมากมาตั้งแต่สมัยอยุธยา โดยมักจะปรากฏพร้อมกับขนมชะมดและขนมสามเกลอ หรือแม้แต่เป็นขนมที่ใช้ใส่บูชากัณฑ์เทศน์ดังที่ปรากฏในวรรณคดีเรื่องขุนช้างขุนแผนเป็นต้น
.
สำหรับการหาชิมขนมกงในปัจจุบันนี้นับว่ายังคงเป็นขนมที่ยังคงมีขายอยู่ในท้องตลาด โดยเฉพาะในตลาดหรือตามร้านต่าง ๆ ในกลุ่มจังหวัดภาคกลาง แต่สำหรับในกรุงเทพฯนั้นอาจจะมีร้านน้อยหน่อย ถ้าใครรู้จักร้านขนมกงที่ไหนก็สามารถบอกบุญให้คนอื่น ๆ ได้ตามไปลิ้มลองกันได้~
อ้างอิง:
https://anowl.co/anow…/lifestyle/thai-traditional-dessert/
https://www.museumthailand.com/th/4338/storytelling/ขนมกง–ขนมกลอย/
https://www2.m-culture.go.th/samutsakhon/ewt_news.php…
