เฮลตี้สบายสไตล์ล้านนา: บ้านไร่กองขิงกับที่เที่ยววิถีคนรักสุขภาพ

จากสถานการณ์โรคระบาดที่ได้เกิดขึ้นไปเมื่อหลายปีก่อนได้ปลุกกระแสนิว นอร์มอล ให้คนหันมารักและใส่ใจในสุขภาพมากขึ้นไม่น้อย ในเชิงท่องเที่ยวเอง กระแสรักสุขภาพก็ได้สร้างเทรนด์การท่องเที่ยวแบบใหม่ที่เรียกกันว่า “Wellness Tourism” หรือการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพให้เป็นที่นิยมมากขึ้นกว่าเดิม โดยในปี 2018 เอเชียนั้นมีอัตราการเติบโตของ Wellness Tourism เป็นอันดับหนึ่งของโลกเลยทีเดียว

ประเทศไทยนั้นเป็นอีกประเทศหนึ่งที่มีตำรับภูมิปัญญาเกี่ยวกับสุขภาพและการแพทย์มายาวนานตั้งแต่อดีต และปรากฏอยู่ในหลากภูมิภาคทั่วไทย ซึ่งที่เชียงใหม่เองก็เป็นอีกหนึ่งจังหวัดที่เปี่ยมไปด้วยภูมิปัญญาการรักษาอย่างชาวล้านนาที่ตกทอดจนมาถึงปัจจุบัน ดังเช่นในหมู่บ้านไร่กองขิง ในอำเภอหางดง ที่ได้หยิบยกเอาภูมิปัญญาชาวบ้านมาทำให้เป็นเอกลักษณ์ในการสร้างวิสาหกิจการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพขึ้นมา

ชาวบ้านไร่กองขิงอาศัยอยู่กันเป็นชุมชนเล็ก ๆ เรียบง่าย และมีวิถีการปลูกผักกินเองในครัวเรือนอย่างเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งเป็นผักออร์แกนิคปลอดสารพิษ ดีต่อสุขภาพและสะท้อนให้เห็นถึงการเอาใจใส่สุขภาพของผู้คน โดยหากนักท่องเที่ยวที่มาเยือนชุมชนแล้วเข้าพักในโฮมสเตย์ของชุมชน ก็มั่นใจได้เลยว่าอาหารที่นำมาเสิร์ฟให้ในสไตล์ขันโตกนั้นล้วนแต่เป็นผักปลูกเองที่ดีต่อสุขภาพอย่างแน่นอน

นอกจากจะสุขภาพดีด้วยอาหารการกินแล้ว บรรยากาศที่ร่มรื่นด้วยธรรมชาติสีเขียวของบริเวณชุมชนเองก็เป็นอีกหนึ่งส่วนของการท่องเที่ยวให้สุขภาพดี ไม่เพียงเท่านั้น อีกหนึ่งภูมิปัญญาชาวบ้านที่เป็นจุดเด่นของชุมชนเลยก็คือสิ่งที่เรียกว่า “ย่ำขาง” ซึ่งเป็นกิจกรรมพิเศษของการท่องเที่ยวชุมชนบ้านไร่กองขิง ที่จะให้นักท่องเที่ยวได้ผ่อนคลายกล้ามเนื้อจากการนวด แต่ย่ำขางนั้นไม่ใช่การนวดธรรมดา เพราะเป็นการที่ครูหมอจะเอาเท้าเปล่า ๆ ของตนเองไปจุ่มลงอ่างน้ำมันไพล แล้วไป “ย่ำ” บน “ขาง” ที่เผาไฟร้อน ๆ บนเตาถ่าน จากนั้นจึงนำเอาเท้าไปเหยียบบนร่างกายของผู้เข้ารับการนวด เพื่อบำบัด, ผ่อนคลายกล้ามเนื้อที่ปวดเมื่อย ซึ่งเป็นภูมิปัญญาพื้นเมืองของชาวล้านนา

โดยขางนั้นเป็นโลหะที่มักใช้หล่อพานไถนาหรือจอบ ทำให้มีสถานะเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์เพราะเป็นอุปกรณ์ทำการเกษตรที่ใช้หล่อเลี้ยงชีวิตของผู้คน การย่ำขางนี้เป็นวัฒนธรรมชุมชนที่ทางบ้านไร่กองขิงได้พยายามอนุรักษ์และโฆษณาสู่สายตาคนภายนอกให้เข้ามารู้จักและสัมผัสกับภูมิปัญญาไม่ให้มันสูญหายหรือถูกลืมเลือนไป ซึ่งนอกเหนือไปจากการย่ำขางแล้ว ชุมชนเองก็มีร้านค้าที่จัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์ชุมชนที่มีความเกี่ยวข้องกับสุขภาพ ไม่ว่าจะเป็นสมุนไพรลูกประคบ น้ำมันนวด ยาดม เป็นต้น ซึ่งเป็นการสืบทอดภูมิปัญญาทางการแพทย์ของล้านนาและเป็นการต่อยอดภูมิปัญญาในด้านของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพอีกด้วย