เบญจรงค์แห่งราชสำนัก เรื่องเล่าจากเครื่องถ้วยที่ไม่เคยเงียบเสียง
.
ใต้แสงไฟนวลที่ส่องผ่านกระจกใสใน พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร มีสมบัติล้ำค่าซ่อนตัวอยู่เงียบ ๆ ท่ามกลางความสงบ นั่นคือ “เครื่องถ้วยในราชสำนัก” 
หรือที่รู้จักกันในชื่อ “เครื่องเบญจรงค์” ภาชนะอันวิจิตรที่ไม่ใช่แค่ถ้วยชามธรรมดา แต่เป็นงานศิลป์ที่เล่าเรื่องราวของชีวิตในราชสำนักสยามสมัยโบราณได้อย่างมีชีวิตชีวา 
.
เบญจรงค์ แปลตรงตัวคือ “ห้าสี” แต่ความงามของเครื่องถ้วยเหล่านี้ไม่จำกัดแค่เพียงห้าสีเท่านั้น เพราะแต่ละใบกลับเต็มไปด้วยรายละเอียดที่สะท้อน รสนิยมของชนชั้นสูง ทั้งในลวดลาย สีสัน และการใช้งานอันพิถีพิถัน
.
เครื่องถ้วยชุดนี้ไม่ได้แค่ “สั่งจากจีน” แบบทั่วไป แต่สยามคือฝ่าย “ให้ตัวอย่าง” กับจีนก่อน จึงได้ฉายาว่า “เครื่องถ้วยให้อย่าง” หมายถึงแบบที่ราชสำนักไทยออกแบบ ส่งให้ช่างจีนผลิตเฉพาะตามแบบที่ต้องการเท่านั้น เป็นการบ่งบอกว่า ราชสำนักไทยในอดีตมีอิทธิพลและรสนิยมเฉพาะตัวอย่างลึกซึ้ง 
.
ภายในลวดลายบนภาชนะ มีทั้ง ลายดอกไม้ธรรมชาติ ที่ให้ความรู้สึกอ่อนช้อย ไปจนถึง ลายครุฑ สัตว์ในตำนานที่เกี่ยวข้องกับพระนารายณ์ ตามคติ “กษัตริย์คือสมมติเทพ” ซึ่งสื่อว่าเบญจรงค์ลายครุฑนั้นน่าจะจัดทำขึ้นเพื่อพระมหากษัตริย์โดยเฉพาะ
.
สำรับเครื่องถ้วยในราชสำนัก แต่ละชุดมีรูปทรงหลากหลาย ใช้ตามความเหมาะสม เช่น
โถทรงแตง 
สำหรับใส่ข้าวสวย
จานเชิง ขนาดใหญ่ ใส่อาหารยำ
จานเชิงขนาดเล็ก สำหรับเครื่องเคียงหรือขนมหวาน
.
กาลเวลาผ่านไป วิถีเหล่านี้อาจเลือนหายไปตามความเปลี่ยนแปลงของยุคสมัย แต่ เครื่องเบญจรงค์ ยังคงทำหน้าที่เป็น “ผู้เล่าเรื่องเงียบๆ” ที่คอยกระซิบถึง ความหรูหรา วิถีชีวิต และภูมิปัญญาอันลึกซึ้งของบรรพบุรุษเรา ให้คนรุ่นใหม่ได้ชื่นชมและภาคภูมิใจในรากเหง้าของตนเอง
.
ถ้าได้มาเยือนที่นี่ อย่าลืมหยุดยืนฟังเรื่องราวของเครื่องถ้วยเหล่านี้ด้วยหัวใจ… แล้วคุณจะหลงรักศิลปะของชนชั้นสูงในแบบไทยๆ อย่างแน่นอน 
