.
ที่พระบรมธาตุไชยานับว่าเป็นอีกหนึ่งสถานที่ที่รุ่มรวยไปด้วยวัฒนธรรมของชาวพุทธในภาคใต้ และมีเสน่ห์ที่น่าสนใจ หนึ่งในนั้นก็คงจะเป็นประเพณีประจำปีที่ปฏิบัติสืยเนื่องต่อกันมายาวนาน อย่าง “ประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุ”
เรื่องราวของประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุผูกยึดโยงกับตำนานเก่าแก่ที่เล่ากันสืบต่อมาว่า ปีหนึ่ง ในการสมโภชพระบรมธาตุนั้น ได้มีคลื่นได้ซัดพระบฎ ขึ้นที่ชายหาดปากพนัง จึงถูกนำมาถวายพระเจ้าศรีธรรมโศกราช จึงรับสั่งให้ประกาศหาเจ้าของ และสืบทราบว่าชาวพุทธกลุ่มหนึ่งเดินทางไปถวายพระบฎแก่พระเขี้ยวแก้วที่ลังกา แต่เรือถูกมรสุมซัดแตกที่ชายฝั่งเมืองนคร ส่วนพระบฏถูกคลื่นซัดขึ้นฝั่งปากพนัง พระเจ้าศรีธรรมโศกราชทรงเห็นว่าควรจะนำขึ้นไปห่มพระบรมธาตุเจดีย์เนื่องในโอกาสสมโภชพระบรมธาตุ เจ้าของพระบฎที่รอดชีวิตก็ยินดี จึงโปรดให้จัดเครื่องประโคมแห่แหนผ้าห่มโอบฐานพระบรมธาตุเจดีย์ สืบเนื่องเป้นประเพณีเรื่อยมา
ในการแห่ผ้าขึ้นธาตุ ณ ปัจจุบันนี้ ชาวเมืองจะพากันบริจาคเงินเพื่อซื้อผ้ามาเย็บต่อกันเป็นผ้ายาว ๆ เพื่อเป็นตัวแทนของพระบฎและจึงนำไปแห่ขึ้นพระธาตุ เสมือนว่าเป็นการบูชาพระพุทธเจ้าซึ่งบัดนี้มีพระบรมธาตุไชยาเป็นตัวแทนของพระองค์ โดยในสมัยรัชกาลที่ 2 นิยมแห่ในช่วงวันวิสาขบูชา ขณะที่ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 5 นิยมแห่ในวันมาฆบูชา ทำให้ในปัจจุบันนี้เกิดเป็นประเพณีที่จะจัด 2 ครั้งต่อปีคือทั้งในวันมาฆบูชาและวันวิสาขบูชาเรื่อยมา ในการแห่ผ้าจะเป็นการต่างคนต่างแห่แล้วแต่กลุ่ม สามารถเข้ามาได้ตลอดวันโดยจะแห่รอบพระธาตุ 3 รอบก่อนที่จะขึ้นไปห่มผ้าโอบที่บริเวณฐานของพระบรมธาตุนี้เอง
.
หนึ่งในผลงานอื่น ๆ ที่ผ่านมาถึงรอบสุดท้าย
: แห่ผ้าขึ้นธาตุ
: คุณวีระพันธ์ ไชยคีรี @Werapan Chaikere
: พระบรมธาตุไชยา นครศรีธรรมราช
.
ขบวนแห่ผ้าขึ้นห่มพระบรมธาตุเจดีย์ เอกลักษณ์เมืองนครศรีธรรมราช เป็นการบูชาพระพุทธเจ้าอย่างใกล้ชิด โดยใช้องค์พระบรมธาตุเจดีย์เป็นตัวแทน
