พูดถึง “หลาม” ที่เกี่ยวข้องกับอาหาร คนในปัจจุบันเราอาจจะนึกถึงข้าวหลามกันเป็นอย่างแรก ๆ แต่รู้ไหมว่าการหลาม มันหลามได้หลายอย่าง มันเป็นอีกหนึ่งกรรมวิธีการทำอาหารแบบโบราณที่หายไปจากหลายพื้นที่ด้วย
.
การหลาม ก็คือการปรุงอาหารในกระบอกไม้ไผ่ เหมือนกันกับข้าวหลาม ซึ่งกระบอกข้าวหลามก็ต้องเป็นแบบที่มีข้อปิดอยู่ด้านหนึ่ง เพื่อให้เป็นกระบอกที่สามารถใส่อาหารลงไปได้ ก่อนที่จะมีการอุดปากกระบอก จากนั้นจึงนำเอาอาหารในกระบอกไม้ไผ่นั้นไปเผาหรือย่างในกองไฟจนสุก เป็นเหมือนกับการหยิบเอาวัสดุธรรมชาติมาใช้เป็นภาชนะในการประกอบอาหารแทน
.
การทำอาหารด้วยวิธีการหลามนี้ มีความนิยมสูงในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะที่ภาคเหนือของไทยในอดีต ซึ่งมีทั้งการหลามปลา ไปจนถึงการหลามหมูหรือหลามไก่ก็มีเหมือนกัน หรือตามสูตรในแม่ครัวหัวป่าก์ก็มีการหลามผักเพิ่มเข้ามาด้วย แต่ทั้งนี้การหลามในแม่ครัวหัวป่าก์ มักพบในหมวดหมู่ของเครื่องจิ้มผักปลาแกล้มมากกว่า
.
แม้ว่าในปัจจุบันนี้ วิธีการหลามอาหารอื่น ๆ อาจจะหายไปบ้างจากวัฒนธรรมการกินของไทยในหลายพื้นที่และหลงเหลือเพียงแค่ไม่กี่แห่ง แต่ทั้งนี้มรดกสำคัญของการหลามอย่างการทำข้าวหลามนั้น ก็ได้กลายเป็นหนึ่งในหลักฐานสำคัญของวิธีการหลามที่สะท้อนให้เห็นว่ายังคงอยู่ในสังคมไทยไม่หายไปไหน
