“งอบ” หมวกพื้นบ้านธรรมดา ๆ ของชาวตราด ที่เต็มไปด้วยภูมิปัญญาที่คิดมาอย่างละเอียดตั้งแต่รูปทรงไปจนถึงการใช้งาน
.
“งอบเมืองตราด” คือเครื่องจักสานพื้นบ้านที่อยู่คู่กับวิถีชีวิตชาวสวน ชาวนา และชาวประมงของจังหวัดตราดมาอย่างยาวนาน โดยเฉพาะงอบโบราณที่มีรูปทรงด้านหน้ารีแหลม คล้ายสามเหลี่ยม และมี “ปีกหาง” ยื่นยาวด้านหลัง ซึ่งไม่ได้ทำไว้เพื่อความสวยงามเท่านั้น แต่ถูกออกแบบมาเพื่อกันฝน กันลม โดยเฉพาะ
.
เวลาฝนตก น้ำจะไหลลงตามความลาดเอียงของงอบได้อย่างรวดเร็ว ไม่ขังบนหมวก และไม่ต้านลม ส่วนปีกด้านหลังยังช่วยป้องกันไม่ให้น้ำไหลเปียกหลังอีกด้วย จึงเหมาะมากสำหรับชาวนาที่ต้องทำงานกลางทุ่งในฤดูฝน
.
อีกหนึ่งรูปแบบที่หลายคนคุ้นตา คือ “หมวกใบจาก” หรือที่เรียกกันติดปากว่า “งอบน้ำเชี่ยว” สินค้าชื่อดังของบ้านน้ำเชี่ยว อำเภอแหลมงอบ จังหวัดตราด ซึ่งใช้ใบจากเย็บขึ้นรูปเป็นหมวกสำหรับกันแดดกันฝน และกลายเป็นเอกลักษณ์ของชุมชนมาจนถึงทุกวันนี้
.
ปัจจุบัน งอบเมืองตราดถูกพัฒนาให้มีหลากหลายรูปทรง เพื่อให้เหมาะกับการใช้งานที่แตกต่างกันถึง 5 แบบ
– ทรงกระทะคว่ำ : ใช้งานได้สารพัด ทั้งกันแดด กันฝน ใส่ของ หรือแม้แต่ลอยน้ำได้ จึงเป็นที่นิยมของชาวประมง
– ทรงกระดองเต่า : เว้าด้านหน้าให้มองเห็นสะดวก เว้าด้านหลังเพื่อไม่ให้ติดเวลาเงยหรือก้ม เหมาะกับชาวนาเวลาปักดำ
– ทรงยอดแหลม : รูปทรงกรวยช่วยระบายความร้อน กันแดดได้ดี และไม่เกี่ยวกิ่งไม้เวลาทำสวนทำไร่
– ทรงสมเด็จ : รูปทรงพิเศษที่ออกแบบขึ้นเพื่อทูลเกล้าฯ ถวายสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี และพระองค์ทรงพระราชทานชื่อว่า “ทรงสมเด็จ”
– ทรงกะโหลก : หมวกทรงกระชับคล้ายหมวกทหาร เหมาะกับงานก่อสร้าง เดินทาง หรือขับขี่ยานพาหนะ เพราะไม่ต้านลม
.
งอบเมืองตราด งานออกแบบจากภูมิปัญญาชาวบ้านที่คิดขึ้นจากการใช้ชีวิตจริง และยังสะท้อนวิถีชีวิตของผู้คนริมทะเลตะวันออกได้อย่างงดงาม
