“กาญจนบุรี” แค่ชื่อก็บ่งบอกแล้วว่าเป็นเมืองทอง ซึ่งแน่นอนว่าการตั้งชื่อแบบนี้ก็ย่อมมีที่มาที่ไป เมืองกาญจนบุรีนับว่าเป็นอีกหนึ่งจังหวัดที่มีสายแร่ทองคำ ตลอดจนเป็นพื้นที่ที่อุดมไปด้วยแร่ต่าง ๆ ซึ่งก็มีอยู่มากมายหลายอำเภอ หนึ่งในอำเภอที่มีชื่อเสียงก็คือ “ทองผาภูมิ” อีกหนึ่งอำเภอที่เต็มไปด้วยที่เที่ยวและเรื่องราวประวัติศาสตร์มากมายของกาญจนบุรี
หลาย ๆ คนอาจจะเคยเห็นภาพที่เป็นกระแสในอินเทอร์เน็ต เป็นภาพยอดเขาในทองผาภูมิที่มีแสงอาทิตย์ตกกระทบจนทอแสงสีทองระยับตา ทำให้ผู้คนที่ได้เห็นต่างพากันอุทานว่ามันช่างสมชื่อทองผาภูมิจริง ๆ ซึ่งก็อาจเป็นไปได้ว่าชื่อทองผาภูมิอาจจะมีที่มาจากการที่คนในอดีตพบเห็นปรากฏการณ์นี้ หรืออาจมาจากการที่ดินแดนนี้เป็นพื้นที่ที่เต็มไปด้วยสายแร่ทองคำ ก็เป็นไปได้ทั้งสองอย่าง
ทองผาภูมิ มีประวัติความเป็นมาที่ยาวนาน ในอดีตพบการเขียนเรียกที่ต่างกันไป ทั้ง “ทองปาปุน” “ทองผาภูมิ” และ “ทองภาภูมิ” โดยเมืองนี้ก็เหมือนกับเมืองอื่น ๆ ในกาญจนบุรี คือเป็นหน้าด่านสำคัญในการรับศึกกับทางพม่าที่เคยเกิดขึ้นในอดีต โดยเรียกเมืองต่าง ๆ ที่เป็นหัวเมืองฝั่งนี้ว่า “รามัญ 7 เมือง” หรือ “7 หัวเมืองมอญ” รามัญ 7 เมืองประกอบไปด้วยเมืองสำคัญในกาญจนบุรี ซึ่งล้วนเป็นเมืองที่มีชาวมอญอพยพเข้ามาอยู่อย่างกระจัดกระจายในพื้นที่ ได้แก่ เมืองสิงห์, เมืองลุ่มสุ่ม, เมืองท่าตะกั่ว, เมืองไทรโยค, เมืองท่าขนุน, เมืองทองผาภูมิ และเมืองท่ากระดาน
พื้นที่ของรามัญ 7 เมืองนับว่าเป็นพื้นที่ที่มีหัวเมืองตั้งอยู่ใกล้กันอย่างแออัด ส่วนหนึ่งเป็นเพราะกุศโลบายเพื่อให้เห็นว่าเป็นด่านที่แน่นหนา ซึ่งในสมัยรัชกาลที่ 4 ก็ได้มีการตั้งกรมการเมืองรักษาอยู่ในทุก ๆ เมือง โดยที่ทองผาภูมินี้อยู่ภายใต้การดูแลของพระเสลภูมิบดี (เสล = ไศล หรือ ภูเขา) ซึ่งชื่อก็สะท้อนให้เห็นถึงสภาพภูมิประเทศที่เป็นภูเขาล้อมรอบ ไม่ค่อยเหมาะแก่การอยู่อาศัยนัก เช่น ในสมัยรัชกาลที่ 2 ก็ระบุว่าเจ้าเมืองได้ย้ายออกไปอยู่ที่อื่น แล้วเพียงส่งทหารมาตรวจดูแลเท่านั้น
อันที่จริงแล้วเมืองทองผาภูมินับว่าเป็นเมืองที่ถูกกล่าวถึงในประวัติศาสตร์น้อยอยู่เหมือนกัน อย่างใน เพลงยาวรบพม่าที่ท่าดินแดง เองก็กล่าวถึงหัวเมืองอื่น ๆ โดยมุ่งไปที่ท่าขนุนเป็นพิเศษ ส่วนการกล่าวถึงทองผาภูมินั้นแทบไม่มีเลย โดยข้อมูลที่พบในเอกสารราชการคือช่วงปี พ.ศ. 2438 ที่ระบุว่าทองผาภูมิถูกยุบลงเป็นเพียงหมู่บ้าน ก่อนจะถูกแยกเป็นกิ่งอำเภอ และยกขึ้นเป็นอำเภอในเวลาต่อมา
#สุดโปรด#ทองผาภูมิ#กาญจนบุรี#ประวัติศาสตร์#สงคราม#รัตนโกสินทร์#BBL#BangkokBank#ธนาคารกรุงเทพ
