“ผ้าไหมแพรวา” แห่งบารมีพระพันปีหลวง เส้นไหมที่ทอด้วยหัวใจและพระเมตตา สู่มรดกโลกแห่งความงามของแผ่นดินไทย
.
ในทุกเส้นไหมที่เปล่งประกายระยับของ “ผ้าไหมแพรวา” 
มีเรื่องราวแห่งพระมหากรุณาธิคุณ อันล้นพ้นของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง 
ที่ทรงเปลี่ยนวิถีชีวิตของชาวบ้านโพน จังหวัดกาฬสินธุ์ ให้กลายเป็นตำนานแห่งผืนผ้าไทยที่ดังก้องไปทั่วโลก
.
ย้อนกลับไปเมื่อปี พ.ศ. 2520 พระองค์เสด็จเยี่ยมราษฎรที่บ้านโพน อำเภอคำม่วง จ.กาฬสินธุ์ และได้ทอดพระเนตรเห็นภาพอันงดงามของชาวภูไทที่แต่งกายด้วยผ้าไหมพื้นถิ่นอย่างสง่างาม 
หญิงนุ่งซิ่นไหมมัดหมี่ ตีนซิ่นสีเข้ม ห่มสไบไหมแพรวา ส่วนชายใช้ผ้าแพรวาสีแดงคาดเอว เป็นเอกลักษณ์ที่สะท้อนศิลปหัตถกรรมไทยอันวิจิตรสืบทอดมาหลายชั่วอายุคน
.
พระองค์ทรงประทับพระราชหฤทัยในความงามนั้น และมีพระราชดำริให้อนุรักษ์ “ผ้าไหมแพรวา” ไว้เป็นมรดกแห่งชาติ พร้อมทั้งทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานเส้นไหมแก่ชาวบ้านโพน เพื่อทอผ้าไหมถวายสำหรับตัดเย็บฉลองพระองค์ เป็นแบบอย่างแก่คนไทยและชาวโลก 
.
จากพระราชดำริอันเปี่ยมพระเมตตานี้เอง ก่อให้เกิด “โครงการศิลปาชีพพิเศษบ้านโพน” และการสนับสนุนจากภาครัฐอย่างต่อเนื่อง พระองค์ยังทรงมีพระราชดำริให้ “ขยายหน้าผ้าไหมแพรวา” ให้กว้างขึ้น เพื่อให้สามารถนำไปตัดเย็บเป็นเสื้อผ้าได้หลากหลายรูปแบบ พร้อมทั้งสนับสนุนให้พัฒนาลวดลาย สีสัน และเทคนิคการทอให้เหมาะกับยุคสมัย
.
การทอผ้าแพรวานั้นถือเป็น “งานหัตถศิลป์ชั้นสูง” ที่ต้องใช้ความประณีตและฝีมืออันละเอียดลออ ช่างทอจะใช้ไม้เก็บลายยกเส้นด้ายยืนขึ้นทีละเส้น แล้วสอดเส้นไหมสีพิเศษเข้าไปในผืนผ้า เพื่อสร้างลวดลายที่อ่อนช้อย งดงาม และทรงเอกลักษณ์
.
ด้วยพระบารมีของพระองค์ ผ้าไหมแพรวาจึงเปล่งประกายจากหมู่บ้านเล็ก ๆ สู่เวทีโลก มีมูลค่าตั้งแต่หลักพันจนถึงหลักล้านบาท และได้รับการยกย่องให้เป็นผลิตภัณฑ์ OTOP ระดับ 5 ดาว 
สร้างรายได้ให้กับช่างทอผ้าและครอบครัว จนสามารถยืนหยัดได้อย่างมั่นคง
.
บ้านโพนจึงกลายเป็นศูนย์กลางแห่ง “ศิลปาชีพทอผ้าไหมแพรวา” ภายใต้การนำของบุคคลสำคัญ เช่น แม่คำสอน สระทอง ศิลปินแห่งชาติ และแม่คำใหม่ โยคะสิงห์ ครูศิลป์ของแผ่นดิน ซึ่งร่วมกันถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นจากรุ่นสู่รุ่น
.
นอกจากนี้ พระองค์ยังทรงโปรดให้จัด “การประกวดผ้าไหมแพรวา” เป็นประจำทุกปี ณ พระตำหนักภูพานราชนิเวศน์ จ.สกลนคร เพื่อยกย่องช่างทอฝีมือดี และสร้างแรงบันดาลใจให้คนรุ่นใหม่ได้สืบสานผืนไหมแห่งศิลป์
.
พระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ จึงเปรียบดังแสงแห่งพระเมตตา 
ที่ไม่เพียงเปลี่ยนชีวิตของชาวกาฬสินธุ์ หากยังยกระดับหัตถกรรมไทยให้กลายเป็นศิลปะร่วมสมัยที่งดงามเหนือกาลเวลา
.
วันนี้ “ผ้าไหมแพรวา” จึงไม่ใช่เพียงผืนผ้า แต่คือ “สายใยแห่งพระราชหฤทัย” ที่เชื่อมโยงวัฒนธรรม ภูมิปัญญา และชีวิตของชาวบ้านไว้ด้วยกันอย่างงดงาม
