เครื่องประดับบาบ๋า-ย่าหยา 
เป็นเครื่องประดับโบราณอันทรงคุณค่าของชาวไทยเชื้อสายจีนในย่านเมืองเก่าภูเก็ต ระนอง และตรัง ที่ได้รับอิทธิพลจากวัฒนธรรมผสมผสานระหว่างจีน มลายู และตะวันตก เกิดเป็นเอกลักษณ์เฉพาะของวัฒนธรรมเพอรานากัน (Peranakan) หรือที่เรียกว่า “วัฒนธรรมชาวจีนสเตรทส์”
.
เครื่องประดับบาบ๋า-ย่าหยามีประวัติศาสตร์ย้อนไปถึงสมัยที่พ่อค้าชาวจีนอพยพมาตั้งรกรากในแถบคาบสมุทรมลายูและหัวเมืองชายฝั่งทะเลอันดามันของไทย 
ในช่วงยุครุ่งเรืองของการทำเหมืองแร่ดีบุก การแต่งงานระหว่างชาวจีนกับหญิงสาวท้องถิ่นก่อให้เกิดวัฒนธรรมลูกผสมที่เรียกว่า “บาบ๋า-ย่าหยา” โดย “บาบ๋า” หมายถึงผู้ชาย 
และ “ย่าหยา” หมายถึงผู้หญิง 
.
ลักษณะเด่นของเครื่องประดับบาบ๋า-ย่าหยา ทำจากทองคำประดับอัญมณีมีค่า เช่น เพชร 
ทับทิม ไข่มุก มีลวดลายผสมผสานระหว่างศิลปะจีน มลายู และยุโรป รูปแบบที่นิยม เช่น กำไลข้อมือ สร้อยคอ เข็มกลัด ต่างหู แหวน มักมีการฝังไข่มุกธรรมชาติจากอ่าวไทยและทะเลอันดามัน ลวดลายมักเป็นรูปดอกไม้ 
ผีเสื้อ 
นก 
และสัญลักษณ์มงคลของจีน
.
ความเชื่อและคุณค่าทางวัฒนธรรม เครื่องประดับแต่ละชิ้นสื่อถึงฐานะทางสังคมและความมั่งคั่ง ใช้เป็นของหมั้นและของขวัญในพิธีแต่งงานสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่นเป็นมรดกครอบครัวสะท้อนความเชื่อเรื่องความเป็นสิริมงคลตามคติจีนแสดงถึงความผูกพันระหว่างแม่และลูกสาว 
.
การพัฒนาสู่สินค้าวัฒนธรรมร่วมสมัย มีการผลิตเครื่องประดับที่ได้แรงบันดาลใจจากลวดลายดั้งเดิม พัฒนาเป็นสินค้าที่ระลึกในรูปแบบต่าง ๆ ส่งเสริมเป็นจุดขายการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม สร้างมูลค่าเพิ่มผ่านการออกแบบร่วมสมัย อนุรักษ์เทคนิคการทำเครื่องประดับแบบโบราณ
ปัจจุบัน เครื่องประดับบาบ๋า-ย่าหยา ได้รับการอนุรักษ์และจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นหลายแห่ง เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สะท้อนประวัติศาสตร์การอยู่ร่วมกันของผู้คนต่างเชื้อชาติในภาคใต้ของไทย และเป็นแรงบันดาลใจให้ช่างทองรุ่นใหม่ สร้างสรรค์ผลงานที่ผสมผสานความร่วมสมัยกับเอกลักษณ์ดั้งเดิม
