“วัด” ในทัศนะของใครหลาย ๆ คนอาจจะมองว่าต้องสวยวิจิตร ต้องใหญ่โตถึงจะสมเกียรติและสะท้อนถึงความศรัทธาของผู้สร้างอุทิศได้เป็นอย่างดี ซึ่งเป็นรูปแบบของวัดที่พบได้ง่ายในไทย แต่ในขณะเดียวกันก็มีอยู่หลายวัดที่พยายามทลายกรอบแนวคิดสถาปัตยกรรมวัดไทยแบบเดิม ๆ แล้วหันมาสร้างวัดในรูปแบบที่ต่างออกไป หนึ่งในนั้นก็คือที่ “วัดพระราม 9 กาญจนาภิเษก” แห่งนี้
.
วัดพระราม 9 กาญจนาภิเษกสร้างขึ้นตามพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 เมื่อ พ.ศ. 2538 ใกล้กับบึงพระราม 9 ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ได้รับพัฒนาการแก้ปัญหาน้ำเน่าเสียและพัฒนาชุมชนโดยรอบ โดยมีพระราชประสงค์ให้วัดแห่งนี้ทำหน้าที่เป็นศูนย์รวมจิตใจของคนในชุมชนดังกล่าว
.
พระอุโบสถหลังนี้ออกแบบโดยหนึ่งในสถาปนิกคนสำคัญประจำรัชกาลอย่างนาวาอากาศเอก อาวุธ เงินชูกลิ่น โดยเล่าว่าในตอนแรกออกแบบไว้เป็นโบสถ์ใหญ่จุคนจำนวน 100 คน ครั้นเมื่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ทอดพระเนตรแบบดังกล่าวก็มีพระราชกระแสรับสั่งให้ลดขนาดลง เพื่อไม่ให้ใหญ่โตเกินความจำเป็น และสามารถอยู่กลมกลืนไปกับชุมชนได้ กลายเป็นอาคารที่เล็ก แต่ใช้ประโยชน์ได้คุ้มค่าอีกแห่งหนึ่ง
.
ตัวสถาปัตยกรรมของพระอุโบสถมีความเรียบง่าย เป็นคอนกรีตเสริมเหล็ก ฉาบปูนเรียบทาสีขาว ประตูหน้าต่างเองก็ใช้กรอบอะลูมิเนียมและกระจกธรรมดา หน้าบันเป็นปูนปั้นลายดอกบุดตาน ปิดทองเฉพาะตราพระราชลัญจกร ไม่มีประดับกระจกเกรียบหรือปิดทองอย่างพระอุโบสถทั่วไป นอกจากนี้แล้วการออกแบบยังมีการหยิบเอาองค์ประกอบจากพระอุโบสถสำคัญ 3 แห่งมาผสมเอาไว้ด้วย เช่นทรงเสาที่ได้แบบมาจากวัดราชาธิวาส มุขประเจิดที่ได้แบบมาจากวัดพระปฐมเจดีย์ และลายปูนปั้นประดับจากหน้าบันวัดเฉลิมพระเกียรติเป็นต้น
.
เหนือทางเข้ายังมีจารึกคาถา “เย ธมฺมา” ด้วยอักษรอริยกะ ส่วนภายในประดิษฐานพระพุทธกาญจนธรรมสถิตเป็นพระประธาน ขนาบด้วยพระอัครสาวก คือพระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะ หลังจากสร้างพระอุโบสถแล้วเสร็จ ยังมีพระราชดำริให้สำนักงานมูลนิธิชัยพัฒนาเก็บสำเนาแบบพระอุโบสถแห่งนี้ไว้ เพื่อมอบให้วัดหรือหน่วยงานที่สนใจนำไปก่อสร้างต่อ โดยเน้นหลักความประหยัด เรียบง่าย และใช้ประโยชน์สูงสุด
“ความเล็ก” ของวัดพระราม 9 กาญจนาภิเษก แน่นอนว่าอาจจะไม่เหมือนวัดไหน แต่ในขณะเดียวกันการลดให้เล็กลงก็ไม่ได้เป็นการลดความสำคัญของวัดแต่อย่างใด กลับกันตัววัดก็ยังคงเป็นวัดอยู่เหมือนเดิมไม่ได้เปลี่ยนไป สะท้อนให้เห็นว่าศาสนสถานไม่จำเป็นต้องเรียบหรูอลังการก็สามารถเป็นวัดที่เป็นศูนย์รวมจิตใจของผู้คนได้เช่นเดียวกัน..
.
เรียบเรียงโดยเพจสุดโปรด by Bangkok Bank
