ศาลเจ้าที่จีนไม่ตั้ง แต่จีนโพ้นทะเลขาดไม่ได้
หากเคยก้าวเข้าไปในบ้าน ร้านค้า หรือกิจการของคนไทยเชื้อสายจีน หลายคนคงคุ้นตากับศาลเจ้าหลังเล็กสีแดงที่ตั้งอยู่ติดพื้นใกล้ประตู ศาลนั้นคือ “ตี่จู๋เอี๊ย” เทพเจ้าของที่ดิน หรือเจ้าเรือน ผู้คอยคุ้มครองบ้านและกิจการตามความเชื่อของชาวจีนโพ้นทะเล
.
คำว่า ตี่จู๋เอี๊ย มาจากภาษาจีนแต้จิ๋ว แปลว่า “เทพเจ้าของที่ดิน” ในสำเนียงอื่นก็มีชื่อเรียกต่างกัน เช่น ไหหลำเรียก ‘ดีตู่กง’ กวางตุ้งเรียก ‘เต่ยจี๋’ แม้ชื่อจะต่าง แต่บทบาทเหมือนกัน คือเป็น “ผู้ใหญ่ของบ้าน” ต้องไหว้น้ำชา ขนม ในวันพระ วันเทศกาลจีน รวมถึงช่วงเวลาสำคัญของครอบครัวอย่างการเกิดหรือการจากลา
.
ในอดีต ตี่จู๋เอี๊ยไม่ได้เป็นศาลไม้สวยงามเหมือนปัจจุบัน แต่เป็นเพียงกระดาษแดงเขียนอักษรจีนแทนที่สถิตของเทพเจ้า เปลี่ยนใหม่ทุกปีในช่วงตรุษจีน ก่อนจะพัฒนาเป็นศาลสีแดงหลังเล็กอย่างที่เห็นกันทุกวันนี้
.
แต่เรื่องน่าสนใจคือ…ในจีนแผ่นดินใหญ่ กลับไม่มีตี่จู๋เอี๊ยในบ้าน และไม่ยินดีที่จะมี นักวิชาการด้านวัฒนธรรมจีนอธิบายว่า ที่จีนจะไหว้ “เจ้าเตา” เป็นหลัก ส่วนเทพเจ้าที่ดูแลพื้นที่จะเป็น “แป๊ะกง” ซึ่งเป็นเจ้าที่ประจำหมู่บ้าน ไม่ใช่ประจำบ้าน
.
ยิ่งไปกว่านั้น การมีตี่จู๋เอี๊ยในบ้านที่จีนยังถูกมองว่าเป็นเรื่องไม่ดี เพราะสื่อว่าบ้านนั้นไม่ใช่บ้านของตนเอง ไม่มีผีบรรพบุรุษคอยคุ้มครอง จึงต้องตั้งเทพเจ้าที่ดินแทน ถึงขั้นว่า หากไปเยี่ยมบ้านใครในจีน ไม่ควรถามถึงตี่จู๋เอี๊ย เพราะอาจถูกมองว่าเป็นการดูถูกว่าเจ้าของบ้าน “ไม่มีบ้านเป็นของตัวเอง”
.
ศาลเจ้าหลังเล็ก ๆ ที่เห็นอยู่ทุกวัน จึงสะท้อนความแตกต่างของชีวิตคนจีนสองแผ่นดิน สำหรับคนจีนโพ้นทะเล มันคือสัญลักษณ์ของการตั้งรกราก ความมั่นคง และการขอคุ้มครอง แต่สำหรับคนจีนแผ่นดินใหญ่มันกลับมีความหมายตรงกันข้ามโดยสิ้นเชิง
#สุดโปรด#Bangkokbank#BBL#ตี่จู๋เอี๊ย#ศาลเจ้าจีน#ความเชื่อจีน#คนจีนโพ้นทะเล#วัฒนธรรมจีน#จีนไทย#เรื่องเล่าทางวัฒนธรรม
