“ต้นคริสต์มาส” ไม่ใช่แค่ต้นสนที่คุณคิด ก่อนจะเป็นต้นคริสต์มาสแบบวันนี้ เคยเป็นอะไรมาก่อน ?

ทุกเดือนธันวาคม โลกทั้งใบจะถูกแต้มด้วยแสงไฟระยิบระยับ เสียงเพลงคริสต์มาสลอยคลอ และภาพคุ้นตาที่ขาดไม่ได้เลยคือ “ต้นคริสต์มาส” 🎄✨ต้นสนสูงใหญ่ ประดับลูกบอล ไฟสี และดาวบนยอด ภาพจำนี้ฝังแน่นในใจใครหลายคน โดยเฉพาะในบ้านเรา

.

แต่รู้ไหมว่า…ต้นคริสต์มาส 🌲 ไม่ได้เริ่มต้นจากต้นสนและของตกแต่งที่แขวนไว้ ไม่ได้มีไว้แค่สวยงาม เบื้องหลังความรื่นเริงนี้ ซ่อนประวัติศาสตร์ ความเชื่อ และสัญลักษณ์ที่เก่าแก่ยาวนานกว่าศาสนาคริสต์เสียอีก ⛪️

.

สุดโปรด ขอพาทุกคนย้อนไปดูเรื่องราว จุดเริ่มต้นที่คุณอาจไม่เคยรู้มาก่อน ของสัญลักษณ์แห่งเทศกาลคริสต์มาส

.

🌿 ก่อนจะมีคริสต์มาส โลกก็มี “ต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์”

ย้อนกลับไปก่อนคริสต์ศาสนา ผู้คนในอารยธรรมโบราณเชื่อมโยง “พระเจ้า” เข้ากับ “ดวงอาทิตย์”ฤดูหนาวที่กลางวันสั้นลง จึงถูกมองว่าเป็นช่วงเวลาที่พลังแห่งชีวิตอ่อนแรง

ทางออกของผู้คนในยุคนั้นคือการนำ ต้นไม้ตระกูล Evergreen 🎄 ต้นไม้ที่ยังเขียวแม้ในฤดูหนาว มาตกแต่งบ้านและสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ เพื่อสื่อสารว่า ชีวิตยังไม่ตาย และ ฤดูแห่งแสงสว่างจะกลับมาอีกครั้ง

ในอียิปต์โบราณ ⚰️ ชาวอียิปต์ที่บูชาเทพเจ้าราห์ เทพแห่งดวงอาทิตย์ จะใช้ต้นปาล์มและปาปิรุสสีเขียวประดับบ้าน เพื่อเฉลิมฉลองชัยชนะของแสงเหนือความตาย ชาวโรมันมีเทศกาล Saturnalia เพื่อสดุดีเทพแห่งเกษตรกรรมและประดับวิหารด้วยต้นไม้เขียวชอุ่ม 🍃

ขณะที่ดรูอิดแห่งเซลติก และชาวไวกิ้งในสแกนดิเนเวีย ต่างก็ยกย่องพืช Evergreen เป็นสัญลักษณ์ของชีวิตนิรันดร์และการเกิดใหม่

🇩🇪 แล้วต้นคริสต์มาสที่เรารู้จัก…เกิดขึ้นที่ไหน ?

แม้รากความเชื่อจะกระจายอยู่ทั่วโลก แต่ ต้นคริสต์มาสในรูปแบบที่เราคุ้นเคย

เกิดขึ้นครั้งแรกที่ ประเทศเยอรมนี

ปี ค.ศ. 1419 ในการแสดงละครเรื่อง อดัมและอีฟ มีการนำต้น Fir มาตั้งเป็นฉากแทน “ต้นไม้แห่งความรู้ดีรู้ชั่ว” ในสวนเอเดน บนต้นไม้ถูกแขวนแอปเปิล เวเฟอร์ ขนมปังขิง และของกินอื่นๆ ที่มีความหมายทางศาสนา

การแสดงนี้จัดขึ้นวันที่ 24 ธันวาคม วันเดียวกับคริสต์มาสอีฟ 🎅🏻 และจากเวทีละคร…ต้นไม้ต้นนี้ก็ค่อย ๆ เดินเข้าสู่บ้านของชาวเยอรมัน

.

🔺 ทำไมต้นคริสต์มาสต้องเป็นทรงสามเหลี่ยม ?

เดิมที ในห้องเดียวกับต้นไม้แห่งสวนเอเดน จะมีสิ่งหนึ่งตั้งอยู่คู่กันเสมอ เรียกว่า Christmas Pyramid โครงไม้หลายชั้นไล่ระดับขึ้นไปเหมือนพีระมิด ประดับด้วยเทียน ดาว 🌟 ตุ๊กตา 🧸 และต้นไม้ Evergreen 🌿

ในศตวรรษที่ 16 ทั้งสองสิ่งนี้ถูกรวมเข้าด้วยกัน กลายเป็นต้นไม้ทรงฐานกว้าง ปลายแหลม ประดับของห้อยระย้าและนั่นคือ “ต้นคริสต์มาส” แบบที่เรารู้จักกันทุกวันนี้ ส่วนเหตุผลที่บ้านหนึ่งมีต้นเดียว…ก็เพราะในปี 1530 แคว้น Alsace ต้องออกกฎหมายจำกัดการตัดต้นไม้ หลังความนิยมต้นคริสต์มาสพุ่งสูงจนธรรมชาติเริ่มเสียสมดุล

.

🍎 ของตกแต่ง…ไม่ได้แขวนไว้เฉย ๆ

ในยุคแรก ของตกแต่งต้นคริสต์มาสคือ อาหารจริงแอปเปิล สัญลักษณ์ของสวนเอเดน

เวเฟอร์และขนมปังขิงแทนร่างกายของพระเยซูในพิธีศีลมหาสนิท ถั่ว ผลไม้ เบอร์รี่ แทนความอุดมสมบูรณ์และความหวังของฤดูใบไม้ผลิ 🍁

จนกระทั่งปลายศตวรรษที่ 19 เมืองเล็ก ๆ ชื่อ Lauscha ในเยอรมนี ได้ให้กำเนิดของตกแต่งแก้วเป่าลูกบอลแก้ว ผลไม้แก้ว ลูกปัดแก้วยาวระย้า ต้นกำเนิดของลูกบอลคริสต์มาสที่เราคุ้นตา

เมื่อของตกแต่งเหล่านี้เดินทางไปถึงอเมริกาในปี 1880 ผ่านร้าน Woolworth’s คริสต์มาสก็กลายเป็นเทศกาลระดับโลก 🌍 และต้นไม้แห่งศรัทธาก็กลายเป็นสัญลักษณ์แห่งความสุขร่วมสมัย

.

🎄 จากพิธีกรรมโบราณ…สู่ความทรงจำของวันนี้

ต้นคริสต์มาสอาจดูเป็นเพียงของตกแต่ง แต่แท้จริงแล้ว มันคือภาพแทนของมนุษย์ที่เฝ้ารอแสงสว่าง เชื่อในชีวิตใหม่ และไม่ยอมแพ้ต่อฤดูหนาวของโลก