รู้หรือไม่ว่า “ต้นกระจูด” ที่ดูธรรมดาในป่าพรุทางภาคใต้
กลับกลายเป็นขุมทรัพย์ของภูมิปัญญาท้องถิ่นไทยที่เปลี่ยนชีวิตคนในชุมชนบ้านห้วยลึก จังหวัดสุราษฎร์ธานี ไปตลอดกาล ![]()
![]()
.
ย้อนกลับไปเมื่อหลายสิบปีก่อน คนใต้ใช้ต้นกระจูดในชีวิตประจำวัน
ทั้งสานเสื่อ กระบุง กระจาด ใช้ในครัวเรือนเป็นปกติ เพราะหากระจูดได้ง่ายในพื้นที่ชุ่มน้ำ ทว่าภูมิปัญญานี้เกือบเลือนหายไปตามกาลเวลา
.
จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2527
แม่เฒ่าเพียร นิ่มเผือก ได้เข้าร่วมกิจกรรมศิลปาชีพ และนำ “สมุกกระจูด” ไปส่งเข้าประกวด ณ พระตำหนักทักษิณราชนิเวศ จังหวัดนราธิวาส
ผลปรากฏว่า เธอได้รับรางวัล ![]()
.
นั่นคือจุดเริ่มต้นของการ “ชุบชีวิต” หัตถกรรมจักสานกระจูดให้กลับมามีคุณค่าอีกครั้ง
คนรุ่นใหม่ในชุมชนเริ่มหันมาสานต่อ และพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้หลากหลายและทันสมัย ![]()
จากเพียงเสื่อและตะกร้า สู่กระเป๋าเดินทางมีล้อ แฟ้มเอกสาร หมวก ปกเมนูร้านอาหาร แผ่นรองจาน ไปจนถึงกล่องบรรจุภัณฑ์สุดเก๋จากวัสดุธรรมชาติ
ทั้งสวยทั้งรักษ์โลก
.
จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในปี 2549 เมื่อ “กลุ่มวิสาหกิจชุมชนหัตถกรรมจักสานกระจูด บ้านห้วยลึก” ถือกำเนิดขึ้น ณ ตำบลท่าสะท้อน อำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยนำภูมิปัญญาบรรพบุรุษมาสานต่อและยกระดับเป็นสินค้า OTOP คุณภาพระดับประเทศ ![]()
![]()
.
ตลอดระยะเวลากว่า 20 ปี
กลุ่มฯ ได้พัฒนาสินค้ากระจูดให้มีเอกลักษณ์เฉพาะของสุราษฎร์ธานี พร้อมจัดการบริหารอย่างมืออาชีพ สมาชิกในชุมชนมีรายได้เพิ่มขึ้น เด็กเยาวชนได้เรียนรู้ศิลปะการสานแบบดั้งเดิม ![]()
![]()
และยังได้ร่วมสร้างสรรค์สิ่งใหม่ ๆ ที่ตอบโจทย์คนรุ่นใหม่อย่างมีสไตล์
.
ได้รับการคัดสรรเป็นสินค้าหัตถกรรมคุณภาพ และได้รับมาตรฐานสินค้า OTOP ระดับประเทศ ผลิตภัณฑ์กระจูดที่รู้จักจากสินค้าหัตถกรรม OTOP เช่น เสื่อกระจูด ตะกร้ากระจูด กระเป๋ากระจูด ซึ่งเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นของคนไทย จนปัจจุบันกลุ่มฯ ได้พัฒนารูปแบบของสินค้าหัตถกรรมให้มีความหลากหลายและทันสมัยโดยใช้การจักสานและตัดเย็บ
.
นอกจากกระสานกระจูดแล้วกระจูดประดิษฐ์อะไรได้อีกบ้าง เช่นกระเป๋าเดินทางแบบมีล้อ กระเป๋าแฟชั่นแบบตัดเย็บ กระเป๋าเอกสาร หมวกเปียจากเส้นกระจูด แฟ้มเอกสาร ปกเมนู ปกเมนูร้านอาหาร กล่องบรรจุภัณฑ์ บรรจุภัณฑ์ข้าวสารจากวัสดุธรรมชาติ พัดจากเสื่อกระจูด แผ่นรองจาน แผ่นรองแก้วน้ำ ใช้เสื่อตกแต่งฝาผนังห้อง เพดานห้อง เป็นต้น เพื่อให้สินค้าหัตถกรรมตรงความต้องการของลูกค้ามากที่สุด
.
ไม่ใช่แค่ของใช้ แต่กระจูดคือ “ศิลปะที่มีชีวิต” ที่เชื่อมโยงอดีต ปัจจุบัน และอนาคตไว้ด้วยกัน
สินค้ากระจูดจากบ้านห้วยลึกจึงไม่ใช่แค่ของฝาก แต่คือเรื่องราวของหัวใจชุมชนที่ควรค่าแก่การรักษาและส่งต่อ ![]()
![]()





