: จากอาหารประทังชีวิตในสนามรบ สู่ของหรูในห้าง…
สแปมไม่ใช่แค่อาหารกระป๋องธรรมดาที่เก็บได้นานและฉีกฝาแล้วกินได้ทันที นอกจากเป็นกระป๋องที่บรรจุเนื้อเล็ก ๆ แล้ว ยังบรรจุประวัติศาสตร์สงคราม ความเหลื่อมล้ำทางชนชั้น และความย้อนแย้งของวัฒนธรรมเอาไว้ในกระป๋องเดียว
จะว่าไป มันคืออาหารที่เคยเลี้ยงทหารแนวหน้า แต่ก็กลายเป็นของขวัญพรีเมียมในห้างหรู หรือเมนูยอดนิยมในร้านอาหารก็ยังได้
จุดเริ่มต้นในสนามรบ
สแปมถือกำเนิดในปี 1937 โดยบริษัท Hormel Foods จากสหรัฐฯ จุดประสงค์หลักคือผลิตอาหารที่ไม่ต้องแช่เย็น แต่เก็บได้นาน เหมาะกับส่งไปเลี้ยงทหารในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 และเมื่อสงครามสิ้นสุดลง สแปมที่เหลือจำนวนมหาศาลก็ถูกกระจายไปยังประเทศที่กำลังฟื้นตัว เช่น ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ และฟิลิปปินส์ จนกลายเป็น “อาหารจำเป็น” ของหลายครัวเรือน
สแปมในเกาหลี จากของเหลือสงคราม สู่ของขวัญหรูแห่งเทศกาล
แต่ในเกาหลีใต้ สแปมเคยถูกยกระดับให้กลายเป็นของขวัญหรู ที่เป็นตัวแทน ที่ไม่ได้มีเพียงความสะดวกในการบริโภคเท่านั้น หากยังแฝงด้วยความหมายทางวัฒนธรรมและสังคมอย่างลึกซึ้ง
ตัวอย่างที่ชัดเจนคือ “ชุดของขวัญสแปม” ซึ่งชาวเกาหลีนิยมมอบให้กันในช่วงเทศกาลสำคัญ เช่น ชูซ็อก (Chuseok) หรือ ซอลนัล (Seollal) โดยบรรจุในกล่องสีทองหรูหรา วางเรียงอย่างประณีต จนดูดีไม่แพ้ของขวัญระดับพรีเมียมอย่างไวน์หรือเซ็ตของหรูอื่น ๆ
แม้แต่ในวงการอาหาร สแปมก็ได้กลายเป็นวัตถุดิบหลักของเมนูยอดนิยมอย่าง “บูเดจิเก” (Budae-jjigae) หรือที่รู้จักกันในชื่อ “สตูว์กองทัพ” หรืออาหารที่เกิดขึ้นจากการผสมผสานระหว่าง ของเหลือจากฐานทัพสหรัฐฯ เช่น สแปม ไส้กรอก หรือชีส กับ เครื่องปรุงพื้นบ้านแบบเกาหลี เช่น โคชูจังและกิมจิ กลายเป็นหม้อไฟร้อน ๆ ที่สมัยนี้ทานได้ทั้งตลอดวันและคืน
สแปมในญี่ปุ่น ความนิยมและแรงต้านในตัวเอง
ในญี่ปุ่น สแปมไม่ได้เป็นแค่ของกิน แต่กลายเป็นสัญลักษณ์ของความขัดแย้งทางวัฒนธรรม ชาวเมืองบางกลุ่มยกย่องว่าเป็นอาหารแสนอบอุ่นและสะดวกสบาย ในขณะที่ชาวเมืองอีกกลุ่ม กลับมองว่าเป็นของเหลือจากสงครามที่ไม่คู่ควรกับวิถีชีวิตสมัยใหม่
ในโอกินาว่า สแปมกลายเป็นวัตถุดิบท้องถิ่นที่ผูกพันกับความทรงจำหลังสงคราม ถูกใช้ในอาหารพื้นถิ่นอย่างข้าวกล่องและโอนิกิริ
แต่ในโตเกียว โดยเฉพาะช่วงฟื้นฟูหลังสงคราม สแปมกลับถูกมองว่า “ไม่บริสุทธิ์พอ” สำหรับชนชั้นกลาง ถูกตีตราว่าเป็น “ของเหลือจากอเมริกา” หรือ “ของบ้านนอก” ไม่สมศักดิ์ศรีคนเมืองที่ใฝ่หาความหรูหรา
#spam#สแปม#อาหาร#ของกิน#ประวัติศาสตร์#สงครามโลก#ประวัติ#จานโปรด#BBL#BangkokBank#ธนาคารกรุงเทพ
