พักหลังมานี้รู้สึกว่าชีวิตพบเจอกับมะม่วงบ่อยเหลือเกิน ก่อนหน้านี้ก็กินมะม่วงอยู่เฉย ๆ ไป ๆ มา ๆ ก็ดันมีมะม่วงกวนโผล่เข้ามาในบ้านถุงใหญ่ แถมยังมีมะม่วงลูกอื่น ๆ ที่ยังไม่ปลอกกินอีก อันที่จริงแล้วคนไทยเราก็พบเห็นมะม่วงมาเป็นเวลานานเหมือนกัน ซึ่งก็ไม่ใช่เรื่องแปลกเพราะว่ามันเป็นผลไม้ถิ่นเอเชีย แต่ในขณะเดียวกันมะม่วงในบริบททางวัฒนธรรมของเราชาวเอเชียก็มีอะไรที่มามายไปกว่าแค่ของกินเฉย ๆ ด้วย
มะม่วงเป็นพื้นท้องถิ่นในเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยมีจุดกำเนิดอยู่ในแถบบังคลาเทศ อินเดีย และพม่าก่อนที่จะแพร่ขยายออกไปในหลาย ๆ พื้นที่ของเอเชีย โดยไปถึงดินแดนอาหรับราวศตวรรษที่ 10 และในยุคล่าอาณานิคมก็มีโปรตุเกสและสเปนเป็นผู้นำออกไปเผยแพร่ยังโลกตะวันตกและอาณานิคมอื่น ๆ ทั่วโลก ในทางวัฒนธรรมอินเดีย มะม่วงก็มีบทบาที่หลากหลาย และปรากฎมาอย่างยาวนาน
หลักฐานตัวเขียนที่เก่าสุดที่กล่าวอ้างถึงมะม่วงในอินเดียนั้นร่วมสมัยกันกับพระเจ้าอโศกมหาราช ซึ่งระบุว่าพระเจ้าอโศกมหาราชทรงมีพระบัญชาให้ปลูกต้นมะม่วงริมทางเพื่อสร้างร่มเงาให้แก่ผู้คนและฝูงปศุสัตว์ นอกจากนี้แล้วในยุคสมัยหลังอย่างช่วงราชวงศ์โมกุลเอง มะม่วงก็มีบทบาทในฐานะของผลไม้โปรดของปฐมกษัตริย์แห่งโมกุลอย่างพระเจ้าบาบูร์ และมีการปลูกมะม่วงกันเป็นอุตสาหกรรม ส่งออกค้าขายไปยังฟากตะวันออกกลางด้วย
ในบริบททางความเชื่อ มะม่วงเองก็ถูกผูกติดกับปกรณัมและศาสนา โดยในทางฮินดูมีการบูชาพระแม่สรัสวตีด้วยดอกมะม่วง ตลอดจนใบมะม่วงก็เป็นของศักดิ์สิทธิ์ที่ใช้ในพิธีแต่งงานรวมไปถึงงานคเณศจตุรถีด้วย แต่ท่ามกลางบริบททางศาสนาในอินเดีย มะม่วงเองก็นำมาสู่ลัทธิการบูชาแปลก ๆ ในจีนด้วย ซึ่งไม่ใช่เป็นการบูชาเทพแต่เป็นการบูชาท่านผู้นำแทน
ในช่วงปฏิวัติวัฒนธรรมภายใต้รัฐบาลของประธานเหมา มีลัทธิบูชาหนึ่งผุดขึ้นมาแบบชวนเกาหัว โดยเป็นลัทธิบูชามะม่วง ซึ่งตัวของประธานเหมาได้รับมอบมะม่วงจากรัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศของปากีสถาน และได้นำเอามะม่วงนั้นมามอบให้คณะทำงานโฆษณาชวนเชื่อลัทธิเหมา เจ๋อตง
มันเป็นของขวัญจากต่างประเทศการที่ประธานเหมานำมามอบให้ผู้อื่นจึงกลายเป็นการสร้างภาพโฆษณาชวนเชื่อว่าประธานเหมาใจดี แบ่งปันของดีให้กับประชาชน ซึ่งมะม่วงที่ประธานเหมามอบให้นี้ก็ไม่ได้ถูกกิน แถมนำไปผ่านกระบวนการทางเคมี เพื่อคงสภาพและเก็บรักษาเอาไว้ มีการทำมะม่วงจำลองเพื่อใช้สำหรับบูชาถึงความอารีของประธานเหมาด้วยซ้ำไป และมะม่วงก็กลายเป็นของชอบของคนจีนไปโดยปริยาย แต่ถึงอย่างนั้นลัทธินี้ก็อยู๋ได้ไม่นานและมาสู่การล่มสลายลงไปในท้ายที่สุด…
#จานโปรด#มะม่วง#จีน#BBL#BangkokBank#ธนาคารกรุงเทพ
