“ทะเลชุบศร” จุดกำเนิดดาราศาสตร์สมัยใหม่ในเมืองไทย

ลพบุรีก็มีทะเลนะ แน่นอนว่าในปัจจุบันนี้ถ้าเราพูดถึงลพบุรี เราก็คงจะนึกถึงแต่ลิงเป็นหลัก แต่เมื่อก่อนนั้นในสมัยอยุธยา ช่วงฤดูฝนจะมีสถานที่แห่งหนึ่งในลพบุรีที่กลายเป็นทะเลสาบ นั่นก็คือที่ทะเลชุบศร

ทะเลชุบศรนี้ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เคยทรงให้พระบรมราชาธิบายไปในเชิงของนิทานปรัมปราว่า เมื่อครั้งพระนารายณ์อวตารเป็นพระราม เวลาที่จะสังหารศัตรูจะทรงเอาพระแสงศรมาชุบลงในห้วงน้ำเสียก่อน ซึ่งห้วงน้ำใดที่พระรามนำพระแสงศรไปชุบก็จะกลายเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ขึ้นมาโดยตั้งชื่อขึ้นโดยพราหมณ์ว่าเป็นทะเลชุบศร

ตามประวัติแล้ว ในรัชสมัยของสมเด็จพระนารายณ์ ทะเลชุบศรแห่งนี้ก็นับว่าตื้นเขิน จึงได้ใช้วิทยาการช่างอย่างตะวันตกเพื่อสร้างประตูน้ำขังน้ำเอาไว้ให้มีสภาพเป็นทะเลสาบขึ้นมาแต่ทั้งนี้ปัจจุบันทะเลชุบศรก็แห้งเหือดไปแล้ว

ที่กลางเกาะของทะเลชุบศร สมเด็จพระนารายณ์ได้โปรดให้สร้างพระตำหนักขึ้นมาหลังหนึ่ง คือพระที่นั่งไกรสรสีหราช หรือพระตำหนักทะเลชุบศร หรือพระที่นั่งเย็น สถานที่แห่งนี้มีความสำคัญคือมีหลักฐานบันทึกเอาไว้ว่าเป็นสถานที่ที่สมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงทอดพระเนตรดูจันทรุปราคาด้วยการส่องกล้องแบบสมัยใหม่ ทำให้ทะเลชุบศรกลายเป้นแหล่งกำหนดดาราศาสตร์สมัยใหม่ในไทยไปโดยปริยาย ก่อนที่ในสมัยรัตนโกสินทร์เราจะมีพระบิดาแห่งดาราศาสตร์อย่างพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู๋หัว ที่ทรงได้ไปทอดพระเนตรสุรุยุปราคาที่หว้ากอ

พระตำหนักโบราณสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราชแห่งกรุงศรีอยุธยานี้ นับว่าเคยเป็นพระราชวังที่มีความล้ำสมัยมาก โดยตัวตำหนักตั้งอยู่บนเกาะในอาณาบริเวณที่เรียกกันว่า “ทะเลชุบศร” ซึ่งเป็นที่ลุ่มซึ่งมักจะมีน้ำขังในฤดูฝน โดยมีการปรับปรุงด้วยวิทยาการจากทางตะวันตกเพื่อขังน้ำให้ทะเลชุบศรกลายเป็นทะเลสาบขึ้นมา ตามบันทึกของฝรั่งเศสระบุว่าที่นี่เป็นสถานที่สมเด็จพระนารายณ์ฯทรงทอดพระเนตรดูจันทรุปราคาด้วยการส่องกล้อง ซึ่งนับว่าเป็นการศึกษาดาราศาสตร์แบบสมัยใหม่เป็นครั้งแรก ๆ ในไทยด้วย
.
#ที่โปรดepisodeเที่ยวกัน#ลพบุรี#ประวัติศาสตร์#BBL#BangkokBank#ธนาคารกรุงเทพ